İzlanda’da Hamsin Yortusu
İzlandacada Hvítasunna olarak bilinen Hamsin Yortusu, İzlanda’da bir Hristiyan yortusu ve resmî tatildir. Paskalya’dan 49 gün sonraki pazar günü kutlanır; ertesi gün olan Hamsin Pazartesisi de resmî tatildir. İzlanda Kilisesi, Hamsin Yortusu’nu Kutsal Ruh yortusu olarak tanımlar.[1][2]
İzlanda kilise yılındaki anlamı
İzlanda Kilisesi, Hamsin Yortusu’nu Kutsal Ruh’un gelişini anan büyük bir yortu olarak tanımlar. Kilise yılı rehberinde bu günü, Ruh’un yaşam verdiği ve dönüştürdüğü dönemle ilişkilendirir; Hamsin Yortusu’nun litürjik renginin Kutsal Ruh’un simgesi olan kırmızı olduğunu belirtir.[1]
Bu yortu, İzlanda’da belirli tarihsel köklere sahip bir Hristiyan geleneğinin parçasıdır. MS 1000 yazında Þingvellir’deki Alþingi meclisinde yasa sözcüsü Þorgeir Ljósvetningagoði, İzlandalıların Hristiyanlığı benimsemesi gerektiğini ilan etmiş, pagan uygulamalarının gizlice sürdürülmesine izin vermiştir. Ulusal parkın tarih anlatısı bunu ülkenin Hristiyanlığa geçişinde bir dönüm noktası olarak tanımlar.[3]
Pazar ve pazartesi günleri resmî tatil
İzlanda iş hukuku rehberi, Hamsin Pazarı ve Hamsin Pazartesisi’ni ülkenin tatilleri arasında listeler. Rehbere göre gündüz çalışanlarının genel olarak bu günlerde çalışması gerekmez; ancak çalışmayı kabul edebilirler. Hamsin Pazartesisi, gündüz ücretine ek olarak fazla mesai tarifesiyle ücret ödenen bir resmî tatil olarak listelenirken Hamsin Pazarı özel yortu olarak listelenir ve farklı bir ücret kuralına tabidir.[2]
Rehberdeki hafta içi gündüz ücreti hükmü, özel yortu veya resmî tatilin pazartesiden cumaya kadar olan günlere denk gelmesi hâlinde uygulanır. Hamsin Pazarı her zaman pazara denk geldiğinden bu hafta içi hükmü ona uygulanmaz; ayrıca herkesin ek bir izin günü ya da telafi günü alacağı anlamına gelmez. Resmî tatillerin aktarılmasına ilişkin rehber, bazı perşembe tatilleri için toplu sözleşmeyle düzenleme yapılabileceğini belirtir; ancak aktarılabilecek tatiller arasında Hamsin Yortusu’nu saymaz.[2][4]
Kilise kutlaması ve pratik planlama
İzlanda Kilisesi takviminde Hamsin Yortusu, Kutsal Ruh yortusu olarak kutlanır. Kilise rehberi her pazar genel bir kilise ayini düzenlendiğini belirtir ve ayinlerde kullanılan okumaları, ilahileri ve litürjik renkleri açıklar.[1]
Belirli mağazaların, bankaların, kamu kurumlarının ve ulaşım hizmetlerinin çalışma saatleri değişebilir; plan yapmadan önce doğrudan ilgili sağlayıcıya danışın.[2]
Sık sorulan sorular
Hamsin Yortusu İzlanda’da resmî tatil mi?
İzlanda iş hukuku rehberinde Hamsin Pazartesisi resmî tatil, Hamsin Pazarı ise özel yortu olarak listelenir. Rehber, her biri için farklı çalışma ve ücret kuralları açıklar.[2]
Hamsin Yortusu ne zamana denk gelir?
Mağazalar, bankalar ve toplu taşıma açık mı?
Mağazaların, bankaların ve kamu kurumlarının çalışma saatleri değişebilir; belirli işletme veya kuruma danışın. Yola çıkmadan önce ulaşım düzenlemelerini ilgili sağlayıcıdan kontrol edin.[2]
Kaynaklar ve referanslar
İzlanda içindeki Hamsin Yortusu için kullanılan kaynaklar:
- Kirkjan og kristin trú: Guðþjónustan- Church of Iceland (Þjóðkirkjan)
- Public holidays- Alþýðusamband Íslands (ASÍ)
- Christianity- Þingvellir National Park
- Transfer of public holidays- Alþýðusamband Íslands (ASÍ)