İzlanda’da Paskalya Pazartesisi
İzlanda’da Annar í páskum olarak adlandırılan Paskalya Pazartesisi resmî tatildir. Paskalya Pazarı’nı izler; kilise takvimindeki Hristiyan geleneğini, çalışma ve işletmelerin saatleri üzerindeki pratik etkilerle birleştirir.[1][3]
Annar í páskum adıyla resmî tatil
İzlanda’nın tatil listelerinde Paskalya Pazartesisi ülkenin resmî tatilleri arasında yer alır. İzlanda Ulusal Kilisesi de Paskalya takviminde günü Annar í páskum adıyla kullanır.[1][3]
Çalışma ve tatil düzenlemeleri
Gündüz saatlerinde çalışmak üzere istihdam edilen çalışanlar için İzlanda iş hukuku rehberinde, çalışan kabul etmedikçe resmî tatilde çalışmanın zorunlu olmadığı belirtilir. Resmî tatil hafta içine denk geldiğinde sekiz saatlik olağan gündüz ücreti uygulanır; rehber, genel çalışanlar için bu haktan aynı işveren veya iş kolunda bir ay çalıştıktan sonra yararlanılacağını belirtir. Paskalya Pazartesisi’nde yapılan çalışma, sekiz saatlik gündüz ücretine ek olarak fazla mesai tarifesiyle ödenir.[1]
İzlanda iş hukuku rehberi, Hz. İsa’nın Göğe Yükselişi ve Yazın İlk Günü’nü sayarak perşembeye denk gelen belirli resmî tatiller için toplu sözleşme kapsamında aktarma düzenlemelerini açıklar. Paskalya Pazartesisi bu perşembe tatillerinden biri değildir ve resmî takvimde telafi günü belirtilmez.[2]
Hristiyanlık açısından anlamı
Paskalya, İsa’nın dirilişini kutlayan bir Hristiyan bayramıdır. Ulusal Kilise’nin Paskalya Pazartesisi materyalinde İncil okuması, Mecdelli Meryem’in mezar başında dirilmiş İsa’yla karşılaşmasını anlatır; günün duasında Paskalya’nın yaşam ve umut getirdiğine değinilir.[3]
Paskalya’nın tarihi her yıl değişir. İzlanda Üniversitesi’nin bilim sitesinde, Batı kiliselerinde Paskalya Pazarı’nın 21 Mart’ta veya sonrasında görülen ilk dolunaydan sonraki ilk pazar olarak belirlendiği açıklanır; Paskalya Pazartesisi onu izler.[4]
Reykjavík’te Paskalya gelenekleri
Reykjavík ziyaretçi rehberi, İzlanda şekerlemeleri ve atasözleriyle dolu çikolatalı Paskalya yumurtalarını, Paskalya kuzusunu ve kayak yapmayı yerel Paskalya gelenekleri arasında sayar. Ayrıca Paskalya dönemi boyunca kiliselerde ayinler düzenlendiğini belirtir.[5]
Nereler kapalı, nereler açık olabilir?
İzlanda Merkez Bankası, Paskalya Pazartesisi’ni kapalı olduğu günlerden biri olarak listeler. Müze programları değişebilir: Reykjavík ziyaretçi rehberinde bazı müzelerin Paskalya Pazartesisi’nde kapalı olduğu, diğer yerlerin programlarının ise farklılık gösterdiği belirtilir. Plan yapmadan önce banka, müze, mağaza veya hizmet sağlayıcının çalışma bilgilerini kontrol edin.[5][6]
Sık sorulan sorular
Paskalya Pazartesisi İzlanda’da resmî tatil mi?
Evet. İzlanda’da resmî tatil olarak listelenir. İş hukuku rehberinde, uygunlukla ilgili ayrıntılara tabi olarak, gündüz çalışanlarının kabul etmedikleri sürece çalışmak zorunda olmadığı belirtilir.[1]
Paskalya Pazartesisi ne zamana denk gelir?
Paskalya Pazarı’ndan sonraki pazartesidir. Batı kilise takvimindeki kurala göre Paskalya Pazarı’nın tarihi her yıl değiştiğinden Paskalya Pazartesisi’nin tarihi de değişir.[4]
Paskalya Pazartesisi hafta sonuna denk gelirse telafi günü verilir mi?
Resmî takvimde telafi günü belirtilmez. İş hukuku rehberinde Paskalya Pazartesisi için değil, belirli perşembe tatilleri için aktarma düzenlemeleri açıklanır.[2]
Kaynaklar ve referanslar
İzlanda içindeki Paskalya Pazartesisi için kullanılan kaynaklar:
- Public holidays- Alþýðusamband Íslands (Icelandic Confederation of Labour)
- Transfer of public holidays- Alþýðusamband Íslands (Icelandic Confederation of Labour)
- Annar páskadagur- Þjóðkirkjan (National Church of Iceland)
- Af hverju eru páskarnir ekki alltaf á sama tíma?- Vísindavefurinn, University of Iceland
- Easter in Reykjavík: Exploring Museums and Icelandic Traditions- Visit Reykjavík
- Public holidays in Iceland- Central Bank of Iceland