Ngày nghỉ lễ ở Nam Phi
Ở Nam Phi, ngày nghỉ lễ là ngày được công nhận theo Đạo luật Ngày nghỉ lễ; luật quy định các quyền lợi về nghỉ hưởng lương. Danh mục này gồm lịch các ngày lễ quốc gia có tên gọi cụ thể; ngày lễ rơi vào Chủ nhật cũng được nghỉ vào thứ Hai kế tiếp.[1][2]
Ý nghĩa pháp lý
Đạo luật Ngày nghỉ lễ số 36 năm 1994 của Nam Phi quy định lịch ngày nghỉ lễ quốc gia và các ngày nghỉ lễ được hưởng lương. Đạo luật có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 1995. Một sửa đổi sau đó trao cho Tổng thống quyền tuyên bố thêm ngày nghỉ lễ bằng tuyên cáo đăng trên Công báo Chính phủ.[2][3]
Đạo luật Điều kiện Lao động Cơ bản quy định về công việc và tiền lương của người lao động vào ngày nghỉ lễ. Người sử dụng lao động chỉ có thể yêu cầu hoặc cho phép người lao động làm việc vào ngày đó khi có thỏa thuận. Nếu đó là ngày người lao động thường làm việc, người nghỉ phải được trả ít nhất mức lương thông thường trong ngày đó; người đi làm thường được hưởng ít nhất gấp đôi mức lương đó, tùy theo các điều khoản của Đạo luật.[4]
Ngày tháng và quy định khi rơi vào Chủ nhật
Chính phủ Nam Phi liệt kê 12 ngày nghỉ lễ, gồm Ngày Nhân quyền, Ngày Tự do, Ngày Lao động, Ngày Phụ nữ Quốc gia, Ngày Di sản và Ngày Hòa giải. Một số ngày được ấn định theo ngày dương lịch, còn ngày Thứ Sáu Tuần Thánh và Chủ nhật Phục Sinh thay đổi theo tuần trăng của lịch giáo hội.[1]
Nếu ngày nghỉ lễ rơi vào Chủ nhật, thứ Hai kế tiếp cũng là ngày nghỉ lễ. Đây là quy định theo luật, chứ không phải thay đổi ngày thường lệ của ngày lễ có tên gọi đó. Nếu Tổng thống tuyên bố riêng một ngày bằng tuyên cáo, tuyên cáo có thể quy định thêm một ngày nghỉ lễ.[1][3]
Nguồn gốc và ý nghĩa quốc gia
Khuôn khổ pháp lý hiện hành bắt đầu với Đạo luật năm 1994, quy định lịch ngày nghỉ lễ mới sau quá trình chuyển đổi dân chủ của Nam Phi. Lịch này tập hợp những ngày có lịch sử và ý nghĩa khác nhau, chứ không bắt nguồn từ một sự kiện chung hay chỉ có một cách kỷ niệm.[2]
Các mô tả của chính phủ cho thấy những ý nghĩa đó khác nhau ra sao. Ngày Tự do đánh dấu cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên năm 1994; Ngày Thanh niên tưởng nhớ cuộc biểu tình của học sinh Soweto năm 1976; còn Ngày Hòa giải vẫn là ngày nghỉ lễ sau thời apartheid, với mục tiêu được nêu là thúc đẩy hòa giải và đoàn kết dân tộc.[1]
Công việc, dịch vụ và kế hoạch
Ngày nghỉ lễ không đồng nghĩa mọi nơi làm việc đều phải đóng cửa: luật lao động cho phép làm việc theo thỏa thuận và quy định mức lương cho người đi làm. Luật không ấn định chung giờ mở cửa cho cửa hàng, ngân hàng, cơ quan công quyền hay phương tiện giao thông, vì vậy người dân và du khách nên kiểm tra với tổ chức hoặc dịch vụ liên quan trước khi lên kế hoạch.[4]
Các ngày nghỉ lễ không được tính là ngày làm việc theo định nghĩa của Cơ quan Thuế Nam Phi. Nếu bạn có hạn nộp hồ sơ, thanh toán hoặc lịch hẹn, hãy kiểm tra lịch của cơ quan phụ trách và tính đến ngày nghỉ lễ cùng ngày nghỉ bù thứ Hai nếu có.[5]
Câu hỏi về ngày nghỉ lễ
Ngày nghỉ lễ có phải là ngày nghỉ hưởng lương không?
Đối với người lao động thường làm việc vào ngày đó, luật quy định họ được hưởng ít nhất mức lương thông thường nếu không đi làm. Làm việc vào ngày lễ cần có thỏa thuận và có thể được trả lương cao hơn theo Đạo luật.[4]
Điều gì xảy ra khi ngày nghỉ lễ rơi vào Chủ nhật?
Theo Đạo luật Ngày nghỉ lễ, thứ Hai kế tiếp cũng là ngày nghỉ lễ.[1]
Cửa hàng, ngân hàng và phương tiện giao thông công cộng có đóng cửa không?
Nam Phi có một phong tục chung cho các ngày nghỉ lễ không?
Không có phong tục duy nhất áp dụng cho toàn bộ các ngày lễ. Mỗi ngày lễ có lịch sử và mục đích riêng, nên cách kỷ niệm tùy thuộc vào ngày lễ cụ thể.[1]
Nguồn và tài liệu tham khảo
Nguồn được sử dụng cho Ngày nghỉ lễ tại Nam Phi:
- Public holidays in South Africa- South African Government
- Public Holidays Act 36 of 1994- South African Government
- Public Holidays Amendment Act 48 of 1995- South African Government
- Basic Conditions of Employment Act- Department of Employment and Labour
- FAQ: What does SARS count as a business day?- South African Revenue Service