Ngày Hiến pháp tại Andorra

Cuộc trưng cầu dân ý và trật tự hiến định mới

Ngày 14 tháng 3 năm 1993, nhân dân Andorra thông qua bản Hiến pháp thành văn đầu tiên trong một cuộc trưng cầu dân ý. Hiến pháp có hiệu lực ngay trong ngày đó, mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử đương đại của đất nước.[1][2]

Hiến pháp xác định Andorra là một nhà nước pháp quyền độc lập, dân chủ và xã hội, và trao chủ quyền cho nhân dân Andorra. Hiến pháp cũng giữ lại chế độ đồng thân vương nghị viện: Giám mục Urgell và Tổng thống Pháp vẫn là đồng nguyên thủ quốc gia, với quyền hạn xuất phát từ Hiến pháp. Như vậy, thay đổi này thiết lập khuôn khổ hiến định cho các thể chế của Andorra mà không bãi bỏ các đồng thân vương.[2][3]

Cách kỷ niệm

Luật Tuyên bố Ngày Hiến pháp, được thông qua năm 1998, quy định ngày 14 tháng 3 hằng năm là Ngày Hiến pháp. Luật yêu cầu các cơ quan nhà nước kỷ niệm ngày này một cách trang trọng và bằng các sự kiện công cộng. Luật cũng mô tả đây là ngày mà người dân và các thể chế đã kỷ niệm kể từ cuộc trưng cầu dân ý năm 1993.[1]

Luật không quy định nghi lễ, bữa ăn hay phong tục cụ thể nào cho các gia đình. Luật yêu cầu các cơ quan nhà nước đánh dấu ngày này bằng sự trang nghiêm và các sự kiện công cộng.[1]

Ngày nghỉ lễ có hưởng lương, với quy định riêng theo ngành

Luật về ngày lễ quy định Ngày Hiến pháp là ngày nghỉ bắt buộc có hưởng lương và cho phép ngoại lệ đối với các dịch vụ gắn trực tiếp với du lịch. Hướng dẫn về lịch lao động của Chính phủ nêu các ngày lễ quốc gia là ngày nghỉ có hưởng lương và không phải làm bù đối với các ngành như xây dựng, công nghiệp, văn phòng, ngân hàng, cắt tóc, vận tải và phân phối hàng hóa, cùng các dịch vụ không gắn trực tiếp với du lịch. Người lao động ngành du lịch có cùng số ngày nghỉ lễ, dù các ngày lễ khác có thể được dời theo thỏa thuận. Ngày Hiến pháp là một trong bốn ngày lễ không được dời trong ngành này; nếu người lao động phải làm việc, người sử dụng lao động phải bố trí một ngày nghỉ thay thế và thêm một ngày nghỉ có hưởng lương.[1][4]

Khi rơi vào cuối tuần, ngày lễ vẫn giữ nguyên là 14 tháng 3; luật chính thức không quy định chung việc nghỉ bù vào thứ Hai. Hướng dẫn về giờ thương mại của Chính phủ ghi ngày 14 tháng 3 là ngày cửa hàng bán lẻ bắt buộc đóng cửa, kèm các ngoại lệ: cửa hàng du lịch được mở, và Chính phủ có thể tạm dừng yêu cầu đóng cửa khi ngày này trùng cuối tuần, trùng một ngày lễ khác hoặc rơi vào thời điểm dự kiến có nhu cầu du lịch. Việc được phép mở cửa không buộc mọi cửa hàng phải mở.[5]

Du khách nên biết gì

Với văn phòng, ngân hàng và vận tải, lịch lao động xác định quyền nghỉ lễ cho các ngành được liệt kê nhưng không quy định giờ mở cửa hay lịch dịch vụ. Hãy kiểm tra lịch của nhà cung cấp liên quan trước khi lên kế hoạch. Nếu đi mua sắm, hãy xem thông báo hiện hành của Chính phủ và giờ mở cửa của từng cửa hàng, vì yêu cầu đóng cửa bán lẻ có thể được tạm dừng và việc mở cửa vẫn do từng doanh nghiệp tự quyết.[4][5]