Romanya’da Epifani
Romanya’da Epifani, Boboteaza ya da Rab’bin Vaftizi olarak bilinir ve 6 Ocak’ta kutlanır. Ortodoks yortusu, İsa’nın Ürdün Nehri’nde vaftiz edilişini anar; kiliselerde ve bazı yerlerde nehir ya da deniz kıyısında suyun kutsanmasıyla kutlanır.[1][2]
Anlamı ve tarihi
Boboteaza, İsa’nın Yahya tarafından Ürdün Nehri’nde vaftiz edilmesini anar. Romen Ortodoks öğretisinde yortu, vaftiz sırasında Kutsal Üçlü’nün açığa çıkışını da kutlar. Temel ritüel olan Büyük Su Kutsaması, Agheasma Mare olarak adlandırılır.[1][2]
Romanya Ortodoks Kilisesi yortuyu 6 Ocak’ta kutlar. Romanya iş hukukunda da tarih sabittir; 6 Ocak “Botezul Domnului – Boboteaza” olarak belirtilir.[1][3]
Kilise ve evlerdeki kutlamalar
Rahipler kiliselerde Büyük Su Kutsaması’nı yapar; bir çeşme ya da akan su yakınında da suyu kutsayabilir. İbadet edenler kutsanmış suyu evlerine götürür; Ortodoks uygulamasında evleri ve ev eşyalarını bu suyla kutsamak da yer alır. Romen Ortodoks Kilisesi, kutsamanın yortu günü ve bazı kutlamalarda arifesinde yapıldığını belirtir.[1][2]
Gelenekler yöreye göre değişir. Köylerde bazı geleneksel kutlamalar arasında, genç erkeklerin yortu arifesinde evleri ziyaret edip dileklerini sunduğu ve insanları kutsanmış suyla serptiği Iordănitul bulunur. Mehedinți’de Încurarea cailor adı verilen bir at yarışı kayda geçirilmiştir; bunlar her yerde beklenmesi gereken uygulamalar değil, yöresel geleneklerdir.[1]
Tuna ve Karadeniz’deki bazı törenlerde din görevlileri suları kutsar ve katılımcıların çıkarması için suya bir haç atar. Romen Ortodoks haberlerinde bu tür etkinlikler Köstence, Brăila, Galați, Drobeta Turnu Severin ve Tulcea dahil çeşitli yerlerde belgelenmiştir. Haç çıkarma töreni her yerde yapılmaz; biçimi yerel kutlamaya göre değişir.[3]
Resmî tatil ve günlük yaşama etkileri
İş Kanunu’nun 139. maddesine göre 6 Ocak, çalışılmayan yasal resmî tatildir. Yasa ayrıca hükümetin bütçe sektörü çalışanları için yasal tatiller civarında ayrı ek tatil günleri belirlemesine izin verir; bunları Boboteaza için otomatik telafi günleri olarak tanımlamaz. Faaliyetin niteliği nedeniyle kesintiye uğratılamayan işler sürebilir. Kapsam dahilindeki temel hizmetlerde veya bu tür iş yerlerinde çalışanlar telafi izni alır; haklı nedenlerle izin verilemiyorsa çalışılan saatler için en az %100 oranında ek ücret ödenir.[1]
Yasa, çalışanların tatil gününü belirler; ancak bankalar, mağazalar, okullar veya toplu taşıma için ülke çapında tek bir açılış programı oluşturmaz. Günlük planlarınız için kullanmayı düşündüğünüz ofis veya hizmetin saatlerini öğrenin. Halka açık su kutsama törenine katılacaksanız yer ve düzenlemelere ilişkin yerel duyuruları kontrol edin.[1][3]
Sık sorulan sorular
Romanya’da Epifani ne zaman?
Boboteaza resmî tatil mi?
Evet. Romanya İş Kanunu’nun 139. maddesi 6 Ocak’ı çalışılmayan yasal tatil olarak sayar. Faaliyetin kesintiye uğratılamadığı yerlerde bazı işler sürer ve ilgili çalışanlar için tazminat kuralları uygulanır.[1]
Ofisler, mağazalar ve ulaşım açık olur mu?
İş hukuku bu günü çalışılmayan tatil olarak belirler, ancak her hizmet için tek bir açılış programı vermez. Yola çıkmadan önce ilgili ofis, işletme veya ulaşım işletmesine danışın.[1]
Her yerde insanlar sudan haç çıkarır mı?
Hayır. Tuna ve Karadeniz’de belgelenen kutlamalar da dahil bazı yerel törenlerde haç suya atılır. Düzenlemeler yöreye göre değişir.[3]
Kaynaklar ve referanslar
Romanya içindeki Epifani için kullanılan kaynaklar:
- CODUL MUNCII (A) 24/01/2003- Portal Legislativ - Ministry of Justice
- Tradiții populare de Bobotează- Basilica.ro
- În imagini: Botezul Domnului serbat la Dunăre și Marea Neagră- Basilica.ro