Romanya’da Aziz Andreas Günü
Romanya, 30 Kasım’da kutlanan Aziz Andreas Günü’nü hem Ortodoks yortusu hem de yasal resmî tatil olarak kabul eder. Romen Ortodoks Kilisesi, Havari Andreas’ı ülkenin koruyucusu sayar ve Dobruca’da Hristiyanlığın ilk dönemlerde yayılmasıyla ilişkilendirir.[1][3]
Ulusal ve dinî bir kutlama
Romanya İş Kanunu, 30 Kasım’ı çalışılmayan yasal tatil olarak sayar. Parlamento, 2012’de bu tarihi “İlk Çağrılan Aziz Andreas, Romanya’nın Koruyucusu” adıyla listeye ekledi. Yasa tatili 30 Kasım olarak belirler ve hafta sonuna denk geldiğinde başka bir hafta içi günü telafi günü olarak öngörmez.[1][2]
Tatilin Romanya’daki anlamı Ortodoks geleneğinden gelir. Romen Ortodoks Kilisesi, Andreas’ın misyonerlik vaazlarını ülkenin Karadeniz kıyısındaki Dobruca bölgesiyle ilişkilendirir ve onu Romanya’nın koruyucusu olarak anar. Bu, ülkenin Hristiyanlığın başlangıcına ilişkin Kilise anlatımıdır; bütün Romenlerin aynı dinî kutlamayı yaptığı anlamına gelmez.[3]
Gün nasıl kutlanır?
Ortodoks Hristiyanlar için kilise ayinleri kutlamanın başlıca parçasıdır. Romen Patrikhanesi’nin bir haberinde, bayram dolayısıyla Bükreş’teki Patriklik Katedrali’nde Patrik’in yönettiği dinî erkânın katılımıyla İlahi Litürji düzenlendiği aktarılır; Kilise takviminde 30 Kasım, Andreas’ın yortu günü olarak belirtilir. Ayinler ve yerel kutlamalar kiliseye ve yöreye göre değişebilir.[3][4]
Bükreş’teki Ulusal Katedral’in iki koruyucu yortusu vardır: Rab’bin Göğe Yükselişi ve Aziz Andreas. Bu adanmışlık, Havari’nin Romen Ortodoks yaşamındaki yerini yansıtır; ancak ülke çapındaki kutlamaların katedral çevresinde yoğunlaştığı anlamına gelmez.[3]
Çalışma, hizmetler ve günlük planlar
Yasal tatil çalışanlar için geçerlidir; İş Kanunu 30 Kasım’ı çalışılmayan bir gün olarak tanımlar. Resmî tatillerde bazı işler yine de planlanabilir; çalışma bakanlığının açıklamasına göre izin kullanamayan çalışanlar, çalıştıkları saatler için artırılmış temel ücret almaya hak kazanır.[2]
Tatil yasası bankaların, mağazaların, turistik yerlerin veya toplu taşımanın açılış saatlerini belirlemez. Olağan ofis çalışma düzenleri etkilenebilir; hizmet ve işletmeler kendi düzenlemelerini yapabileceğinden kullanmayı düşündüğünüz yer ya da işletmeye doğrudan danışın.[1][2]
Sık sorulan sorular
Aziz Andreas Günü tatil mi?
30 Kasım hafta sonuna denk gelirse telafi günü veriliyor mu?
Yasa 30 Kasım’ı belirtir, ancak tatili düzenleyen hükümde başka bir hafta içi günü telafi günü olarak öngörmez.[1]
Bankalar, mağazalar ve toplu taşıma açık mı?
Tatil yasası bunların açılış saatlerini düzenlemez. Çalışma düzenini ilgili banka, mağaza veya ulaşım işletmesinden öğrenin.[1]
Kaynaklar ve referanslar
Romanya içindeki Aziz Andreas Günü için kullanılan kaynaklar:
- LEGE nr. 147 din 23 iulie 2012 pentru modificarea art. 139 alin. (1) din Legea nr. 53/2003 - Codul muncii- Portal Legislativ, Ministry of Justice of Romania
- Labor Code- Romanian Labor Inspectorate (Inspecția Muncii)
- Orthodox Calendar November 30- Romanian Patriarchate, Basilica.ro
- Sărbătoarea Sfântului Apostol Andrei, Ocrotitorul României, la Patriarhie- Romanian Patriarchate, Basilica.ro