İzlanda’da Yılbaşı Gecesi
Yılbaşı Gecesi, yani Gamlársdagur, 31 Aralık’a denk gelir. İzlanda’da çalışanlar için özel yortu statüsündeki bu günde akşamları genellikle aile yemekleri, mahalle şenlik ateşleri, yılın olaylarını hicveden bir televizyon programı ve havai fişeklerle kutlama yapılır.[1][2][3]
Tatil statüsü ve izin
İzlanda takviminde Yılbaşı Gecesi, 13.00’te başlayan resmî tatil olarak listelenir; 31 Aralık pazar gününe denk gelirse başlangıç saati 00.00’dır. Telafi günü ya da başka bir güne alınmış kutlama günü belirtilmez. İzlanda İşçi Konfederasyonu Alþýðusamband Íslands (ASÍ), Yılbaşı Gecesi’ni özel tatil olarak sınıflandırır ve gündüz çalışanlarının genel olarak kabul etmedikleri sürece özel yortularda veya resmî tatillerde çalışmak zorunda olmadığını belirtir. Ücret ve uygunluk, çalışma koşullarına ve toplu sözleşmelere bağlıdır.[1]
Tatil kuralları, her işyerinin kapanacağını garanti etmekten ziyade çalışma koşullarını düzenler. ASÍ, özel yortular ile resmî tatilleri birbirinden ayırır ve bu günlerde çalışma için farklı ücret düzenlemelerini açıklar. Bu nedenle bölge sakinleri ve ziyaretçiler, işyerinin veya hizmet sağlayıcının çalışma saatlerini doğrudan kontrol etmelidir.[1]
Birlikte kutlanan geleneklerle dolu bir akşam
İzlanda genelinde Yılbaşı Gecesi önemli bir toplumsal etkinliktir. Visit South Iceland, aileyle yapılan şenlikli bir akşam yemeğinin ardından insanların buluşup sohbet etmek için yerel bir şenlik ateşinin, yani brenna’nın, başına toplanmasının yaygın olduğunu aktarır. Tek bir zorunlu menüden söz etmediği için belirli yemekleri herkesin yaptığı gelenekler gibi değerlendirmemek gerekir.[2]
Visit Reykjavík de Reykjavík’te aile yemeklerinden ve mahalle şenlik ateşlerinden, ardından yılın önemli haber ve olaylarını hicveden Áramótaskaup adlı televizyon programından söz eder. İnsanlar programı izlerken kent sokakları sessizleşir. Sayfa bunu Reykjavík’e özgü bir gelenek olarak aktarır; uygulama ve katılım ülke genelinde değişebilir.[3]
Şenlik ateşleri, havai fişekler ve pratik planlama
Halk kutlamalarının bir parçası da şenlik ateşleri ve havai fişeklerdir. Reykjavík’in resmî bilgilendirmesine göre şenlik ateşleri belediye çalışanları veya dernekler tarafından yönetilir ve denetlenir; ateşlerin yakılıp yakılmayacağına hava koşullarına göre karar verilir. Bu alanlarda havai fişek ve işaret fişeği kullanmak yasaktır; ancak maytaplar ve kıvılcım çıkarmayan meşaleler kullanılabilir.[4]
Reykjavík turizm ofisi, kentte resmî bir havai fişek gösterisi düzenlenmediğini; gösterileri bölge sakinlerinin kendilerinin yaptığını belirtir. South Iceland turizm sitesi de televizyon programından ve gece yarısı kutlamalarından sonra havai fişek atıldığını aktarır. Bu kaynaklar havai fişeklerin yaygın bir gelenek olduğunu doğrular, ancak ülke genelinde bunları kimin satın alabileceği veya atabileceği konusunda bir kural ortaya koymaz.[2][3]
Çalışma saatleri ve hizmetler değişebilir; plan yapmadan önce belirli işletme veya ulaşım işletmecisinin güncel düzenlemelerini kontrol edin. Reykjavík’te şenlik ateşlerine erişim ve güvenlik konusunda belediyenin güncel talimatlarına uyun.[4]
Sık sorulan sorular
İzlanda’da Yılbaşı Gecesi ne zaman?
31 Aralık’ta kutlanır. Takvimde tatil, saat 13.00’ten itibaren; tarih pazar gününe denk geldiğinde ise 00.00’dan itibaren başlar.[1]
Yılbaşı Gecesi işten izin günü mü?
ASÍ bu günü özel tatil olarak sınıflandırır ve gündüz çalışanlarının genel olarak kabul etmedikleri sürece özel yortularda veya resmî tatillerde çalışmak zorunda olmadığını belirtir. Ayrıntılar kişisel çalışma koşullarına ve toplu sözleşmelere göre değişebilir.[1]
31 Aralık hafta sonuna denk gelirse telafi günü verilir mi?
Takvimde Yılbaşı Gecesi için telafi günü ya da başka bir güne alınmış kutlama günü belirtilmez. Tarih pazara denk geldiğinde başlangıç saati 00.00 olarak listelenir.[1]
Reykjavík’teki şenlik ateşlerinde havai fişek atılabilir mi?
Hayır. Reykjavík’teki şenlik ateşlerinde havai fişek ve işaret fişeği kullanmak yasaktır; maytap ve kıvılcım çıkarmayan meşaleler kullanılabilir.[4]
Kaynaklar ve referanslar
İzlanda içindeki Yılbaşı Gecesi için kullanılan kaynaklar:
- Public holidays – Vinnuréttarvefur ASÍ- Alþýðusamband Íslands (ASÍ)
- Gamlársdagur (New Year‘s Eve)- Visit South Iceland
- New Year's Eve in Reykjavík- Visit Reykjavík
- New Year's in Reykjavík- Reykjavík City