Lễ Phục sinh Chính thống giáo tại Ukraine

Ý nghĩa và lịch

Lễ Phục sinh là ngày lễ Kitô giáo trọng tâm, kỷ niệm sự phục sinh của Chúa Kitô. Ở Ukraine, Velykden có nghĩa là “Ngày trọng đại”, và lễ kỷ niệm kết hợp các buổi lễ nhà thờ với những phong tục hình thành qua thời gian dài. Giáo hội Chính thống giáo Ukraine áp dụng lịch Tân Julius cho các ngày lễ có ngày cố định vào năm 2023 nhưng vẫn giữ lịch Paschalion truyền thống để tính ngày Lễ Phục sinh, vì vậy thay đổi lịch không làm thay đổi cách tính ngày lễ.[3][4]

Ngày lễ rơi vào Chủ nhật và thay đổi mỗi năm. Điều này khác với các ngày lễ công cộng có ngày cố định: lịch Paschalion của Giáo hội Chính thống giáo xác định ngày cử hành Lễ Phục sinh, còn quy định lao động của Ukraine xác định liệu ngày trong tuần tiếp theo có là ngày nghỉ hay không.[1][3]

Lễ nhà thờ và phong tục

Các buổi lễ Phục sinh là phần trọng tâm của dịp lễ đối với tín đồ. Truyền thống Ukraine gồm mang bánh Phục sinh và trứng được trang trí hoặc nhuộm màu đến nhà thờ làm phép, rồi trao lời chúc và cùng ăn các món đã được ban phép lành. Bách khoa toàn thư mô tả pysanky và krashanky là những thứ quan trọng trong nghi thức Phục sinh, đồng thời lưu ý rằng nhiều phong tục dân gian được ghi lại hiện không còn phổ biến rộng rãi.[4]

Các phong tục được mô tả trong những ghi chép theo vùng có khác biệt. Bách khoa toàn thư ghi lại những cách chia sẻ thức ăn đã được ban phép lành khác nhau ở miền đông Ukraine và các tập tục xưa liên quan đến gia đình, vật nuôi tại vùng Hutsul ở miền tây Ukraine. Tài liệu cũng mô tả haivky, điệu múa vòng có hát do các cô gái biểu diễn quanh khuôn viên nhà thờ ở miền tây Ukraine, và tục té nước vào ngày thứ hai tại một số địa phương phía tây. Đây là những ví dụ theo vùng và trong lịch sử, không phải danh sách việc mọi gia đình đều làm ngày nay.[4]

Món ăn và trứng Phục sinh

Paska, loại bánh mì Phục sinh truyền thống, là một trong những món được làm phép tại nhà thờ. Các ghi chép lịch sử cũng liệt kê trứng, bơ, phô mai, xúc xích và những món khác; thành phần trong giỏ thay đổi, vì vậy không nên xem một cách kết hợp nào là phổ biến ở mọi nơi. Pysanky là trứng được trang trí, còn krashanky là trứng nhuộm màu; mọi người từng trao trứng làm lời chúc và quà tặng Phục sinh.[4]

Ngày lễ công cộng và kế hoạch thực tế

Bộ luật Lao động Ukraine liệt kê Chủ nhật Phục sinh là ngày lễ tôn giáo không làm việc. Theo quy định thông thường về chuyển ngày nghỉ cuối tuần, khi ngày lễ công cộng hoặc ngày lễ không làm việc trùng với ngày nghỉ hằng tuần, ngày nghỉ được chuyển sang ngày tiếp theo; đây là cơ sở để ngày thứ Hai sau Lễ Phục sinh thường là ngày nghỉ.[1][2]

Trong thời gian thiết quân luật, luật lao động đặc biệt đình chỉ các quy định của Bộ luật Lao động về ngày lễ và chuyển ngày nghỉ. Vì vậy, Lễ Phục sinh vẫn có thể là dịp lễ tôn giáo lớn mà không tự động cho mọi người lao động nghỉ thứ Hai. Người lao động nên tuân theo lịch của chủ lao động. Luật không quy định một lịch hoạt động thống nhất trên toàn quốc cho cửa hàng, ngân hàng hoặc phương tiện giao thông công cộng, vì vậy hãy hỏi văn phòng, doanh nghiệp hoặc đơn vị vận tải cụ thể trước khi lên kế hoạch.[1][2]