Ukrayna’da Yeni Yıl
Ukrayna’da Yeni Yıl 1 Ocak’ta kutlanır ve İş Kanunu’nda resmî tatil olarak yer alır. Ukrayna yaşamındaki yeri, eski halk geleneklerini ve kış kutlamalarını Yeni Yıl çevresinde toplayan Sovyet dönemi geleneğini yansıtır.[1][3]
Tarih ve yasal durum
Ukrayna İş Kanunu’nun 73. maddesi 1 Ocak’ı Yeni Yıl olarak adlandırır ve resmî tatiller arasında listeler. Kanun’un olağan kurallarına göre tatil haftalık dinlenme gününe denk geldiğinde, dinlenme günü tatilden sonraki güne aktarılır.[1]
Önemli bir istisna vardır: Sıkıyönetim sırasında iş ilişkilerini düzenleyen yasa, İş Kanunu’nun 67. ve 73. maddelerinin uygulanmayacağını belirtir. Bunun sonucunda olağan tatil ve otomatik dinlenme günü aktarma kuralları bu dönemde askıya alınır; 1 Ocak her çalışan için kendiliğinden izin günü garantisi vermez.[1][2]
Değişen takvim ve katmanlı tarih
Ukrayna topraklarında yıl başlangıcı her zaman 1 Ocak değildi. Ukrayna İnternet Ansiklopedisi, Hristiyanlığın kabulünden önce Rus’un 1 Mart’ta başlayan bir takvim izlediğini söyler; Bizans takvimi yılın başlangıcını eylüle taşırken, 1 Ocak’ta başlayan Jülyen takvimi Ukrayna’da 14. ve 15. yüzyıllarda benimsendi.[3]
Yılbaşı arifesinde bereketli hasat ile aileye sağlık ve mutluluk getirmesi amaçlanan halk ritüelleri de yapılırdı. Ansiklopedi; kutya yeme, çocukların ilahi söylemesi, sembolik olarak tahıl serpme ve Malanka alayı gibi gelenekleri kaydeder. Sovyet makamlarının geleneksel ritüelleri yasakladığını ve kamusal kutlamaları resmî mekânlara taşıdığını aktarır; gelenekler daha sonra, özellikle 1991’den sonra Batı Ukrayna’da yeniden canlandı.[3]
Şarkılar ve mevsimlik gelenekler
Ukrayna’nın kış şarkıları geleneğinde Noel ilahileri olan koliadky ile yılbaşı arifesinde söylenen shchedrivky birbirinden ayrılır. Şarkılarda iyi hasat, refah, iyi talih ve sağlık dilekleri yer alır; yılın dönümünü hane ve topluluk için umutlara bağlar.[4]
Yeni Yıl maddesi, kutya’nın eski yılbaşı arifesi ritüellerindeki yerini de belgeliyor. Gelenekler zaman içinde ve yörelere göre değiştiğinden, bu kaynaklar günümüzde tüm Ukraynalıların uyguladığı tek bir menü veya gelenekler dizisi ortaya koymuyor.[3][4]
Tatil için plan yapma
İş Kanunu tatil tarihini ve işyeri kurallarını belirler, ancak bankalar, mağazalar, restoranlar veya ulaşım işletmecileri için açılış saatlerini düzenlemez. Çalışma saatleri değişebilir; bu nedenle seyahat edenler kullanmayı planladıkları kurum, işletme veya hizmete doğrudan danışmalıdır.[1][2]
Sık sorulan sorular
Ukrayna’da Yeni Yıl ne zaman?
İş Kanunu’nun 73. maddesine göre Yeni Yıl 1 Ocak’tır.[1]
Yeni Yıl izin günü mü?
Yeni Yıl hafta sonuna denk gelirse telafi izni verilir mi?
Kaynaklar ve referanslar
Ukrayna içindeki Yeni Yıl için kullanılan kaynaklar:
- Кодекс законів про працю України- Verkhovna Rada of Ukraine
- Про організацію трудових відносин в умовах воєнного стану- Verkhovna Rada of Ukraine
- New Year- Internet Encyclopedia of Ukraine, Canadian Institute of Ukrainian Studies
- Carols- Internet Encyclopedia of Ukraine, Canadian Institute of Ukrainian Studies