Rusya’da Noel
Rusya’da Noel 7 Ocak’ta kutlanır ve ülkenin İş Kanunu’nda çalışılmayan resmî tatil olarak tanımlanır.[1] Rus Ortodoks Kilisesi’nde bu tarih kilise takvimindeki Jülyen takvimini izler; Noel, İsa Mesih’in doğumunu anar.[2]
Tarih ve anlamı
Rus Ortodoks Kilisesi, Noel’i Jülyen takvimine göre 25 Aralık’ta kutlar; bu tarih bugün Rusya’da kullanılan sivil takvimde 7 Ocak’a karşılık gelir.[2] Bayram, İsa Mesih’in doğumunu kutlar ve dinî kutlamanın merkezinde kilise ibadeti yer alır.[2]
Bu tarih, başka bir Noel bayramını değil, Rus Ortodoks takvimine özgü günü belirtir. Kilisenin Jülyen takvimini kullanmayı sürdürmesi, Noel’in sivil takvimde 25 Aralık’tan sonraya denk gelmesinin nedenidir.[2]
Resmî tatil ve çalışma
Rusya İş Kanunu’nun 112. maddesi, 7 Ocak’ı Rusya Federasyonu genelinde Noel ve çalışılmayan resmî tatil olarak sıralar.[1] Bu tarih, 1–6 ve 8 Ocak için belirtilen Yılbaşı tatilinin arasına denk gelir.[1]
Yasal statü çalışanlara çalışılmayan bir tatil günü sağlar; ancak bazı işlerde tatil vardiyaları gerekebilir. 153. maddeye göre çalışılmayan resmî tatilde yapılan iş için daha yüksek ücret ödenmelidir; yasal asgari tutar çalışanın ücret düzenine bağlıdır. Çalışan, orada belirtilen koşullara göre bunun yerine başka bir dinlenme günü seçebilir.[1][3]
İş Kanunu, izin günlerinin tatillerle çakışması hâlinde aktarılmasına ilişkin kurallar belirler. Yılbaşı için özel aktarma hükmü, 1–6 Ocak Yılbaşı tatiline rastlayan günlere uygulanır, 7 Ocak Noel’e değil; fiilî takvim düzenlemelerini ilgili resmî programa göre kontrol edin.[1]
Kilise ayinleri ve gelenekler
Noel ayini, Rus Ortodoks Hristiyanlarının bayramı kutlamasının temel yollarından biridir. Bir Rus üniversitesinin rehberi, 6 Ocak gecesinden 7 Ocak’a kadar süren, törensel ibadet ve ilahilerin yer aldığı ayinleri anlatır; ülke genelindeki kiliselerde ayinler düzenlenir.[2]
Gelenekler aileden aileye değişir. Noel öncesi orucunu tutan bazı aileler oruç bitince et veya kümes hayvanı yemekleri ve süt ürünleri sunar; bazıları rehberde ballı, meyveli ve kuruyemişli pirinç yemeği olarak tanımlanan soçivoyu hazırlar.[2] Rehber, bütün Rus ailelerinin benimsediği tek bir özel yemek veya menü olmadığını belirtir.[2]
Rehber ayrıca bazı küçük şehirlerde kolyadki adı verilen ilahi benzeri şarkıların söylendiğini; Moskova ve Sankt-Peterburg’da ise bu şarkıların özel etkinliklerde ve tatil pazarlarında duyulabileceğini aktarır.[2]
Noel ve Yılbaşı dönemi
Noel, Rusya’nın başlıca Yılbaşı kutlamalarının ardından gelir. Rehber, Sovyet yetkililerinin Noel’le ilişkilendirilen bazı simgeleri kullanarak Yılbaşı kutlamalarını teşvik ettiğini; dine ve geleneğe ilgi arttıkça Noel kutlamalarının 1990’ların başında yeniden başladığını belirtir.[2]
Ziyaretçiler plan yapmadan önce belirli mağaza, banka, daire ve ulaşım hizmetlerinin çalışma saatlerini kontrol etmelidir.[1][3]
Sıkça sorulan sorular
Rusya’da Noel ne zaman?
Rusya’da Noel tatil mi?
Mağazalar ve toplu taşıma açık mı?
İş Kanunu mağazaların veya ulaşımın çalışma saatlerini belirtmez. Tatil programı için münferit işletmelerden ve yerel ulaşım sağlayıcılarından bilgi alın.[1]
Rusya’da tek bir standart Noel yemeği var mı?
Hayır. Bazı aileler pirinç, bal, meyve ve kuruyemişle yapılan soçivoyu sunar; ancak bütün Rus aileleri için tek bir özel yemek yoktur.[2]
Kaynaklar ve referanslar
Rusya içindeki Noel için kullanılan kaynaklar:
- ТК РФ Статья 112. Нерабочие праздничные дни- КонсультантПлюс
- Winter Holidays: Russian Orthodox Christmas- ITMO University
- ТК РФ Статья 153. Оплата труда в выходные и нерабочие праздничные дни- КонсультантПлюс