Bosna-Hersek'te Epifani
Rab'bin Epifanisi olarak da bilinen Epifani, 6 Ocak'ta kutlanır. Bosna-Hersek'in Vatikan'la yaptığı anlaşmada bu gün ülke genelindeki Katolikler için iş günü olmayan gün olarak belirtilir; fiili izin ve hizmetlerin kapanması ilgili kurallara ve işyerine bağlıdır.[1][2]
Özel bir yasal statüsü olan Katolik yortusu
Bosna-Hersek ile Vatikan arasındaki Temel Anlaşma'nın 9. maddesi, Rab'bin Epifanisi olan 6 Ocak'ı ülke genelindeki Katolikler için iş günü olmayan yortular arasında sayar. Aynı maddede listelenen yortularda yapılacak değişikliklerin iki tarafın mutabakatıyla kararlaştırılacağı belirtilir.[1]
Anlaşmanın ifadesi Katoliklere özgüdür; Epifani'nin tüm sakinler için izin günü olduğunu söylemez. Bosna-Hersek İnsan Hakları ve Mülteciler Bakanlığı 2009'da bu Katolik tatil günlerinin özel bir yasayla düzenlenmesinin beklendiğini bildirmiştir.[1][2]
Anlamı ve kutlanması
Katolik takviminde Epifani, Mesih'in kendini göstermesini kutlar. Vatikan, Latin geleneğinde müneccimlerin Beytlehem'de çocuk İsa'yı ziyaret etmesinin öne çıktığını belirtirken, Mesih'in tezahürü olarak anlaşılan diğer Yeni Ahit olaylarına da değinir.[4]
Bosna-Hersek Katolik Kilisesi'nin resmi haberinde Saraybosna Katedrali'nde düzenlenen Epifani ayini ve ayin sırasında geleneksel Paskalya duyurusunun okunması anlatılır. Bu, ülkedeki Katolik kutlamalarına bir örnek sunar; her cemaatin aynı yerel geleneği izlediğini göstermez.[3]
Çalışma ve pratik düzenlemeler
Bosna-Hersek Federasyonu'nda Federal Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı, çalışanların dini ve geleneksel kutlamalar için takvim yılı başına en fazla dört iş günü izin kullanabileceğini; bunların ikisinin ücretli, ikisinin ücretsiz olduğunu belirtir. Bakanlık bunu Federasyon İş Kanunu kapsamındaki bir hak olarak tanımlar; her işyerinin Epifani'de faaliyetini durdurduğunu söylemez.[5]
Seyahat ve randevular için ilgili daire, banka, mağaza veya ulaşım sağlayıcısının çalışma saatlerini kontrol edin. Tatil her yıl 6 Ocak'tadır.[1]
Sıkça sorulan sorular
Epifani Bosna-Hersek'teki herkes için izin günü mü?
Epifani ne zaman kutlanır?
6 Ocak'ta kutlanır.[1]
Mağazalar, bankalar ve toplu taşıma açık olur mu?
Mağazalar ve ulaşım operatörleri kendi çalışma saatlerini belirler; yola çıkmadan önce kendilerine danışın. Gitmeden önce devlet daireleri ve bankaların çalışma saatlerini de kontrol edin.[1]
Bosna-Hersek Federasyonu'ndaki çalışanlar ne yapabilir?
Federasyon Çalışma Bakanlığı, çalışanların dini ve geleneksel kutlamalar için yılda en fazla dört iş günü izin, iki gün ücretli ve iki gün ücretsiz olmak üzere, kullanabileceğini belirtir. İzin alma sürecini işvereninize sorun.[5]
Kaynaklar ve referanslar
Bosna-Hersek içindeki Epifani için kullanılan kaynaklar:
- Temeljni ugovor između Svete Stolice i Bosne i Hercegovine- Bishops’ Conference of Bosnia and Herzegovina
- Članovi Mješovite komisije za provođenje Osnovnog ugovora između BiH i Svete Stolice i Dodatnog protokola na Osnovni ugovor na današnjoj su sjednici u Sarajevu- Ministry of Human Rights and Refugees of Bosnia and Herzegovina
- EPIPHANY AND HANDING OVER THE LETTER OF RECOMMENDATION OF THE NUNCIO TO THE PRESIDENT OF THE BK BIH- Diocese of Banja Luka
- 6 January 2009: Solemnity of the Epiphany of the Lord- The Holy See
- FMRSP: Poštujmo prava radnika na odsustvo za vjerske praznike- Government of the Federation of Bosnia and Herzegovina