Hırvatistan’da Epifani
Hırvatistan’da Bogojavljenje veya Sveta tri kralja adıyla bilinen Epifani, resmî tatildir. 6 Ocak’ta kutlanır ve tatil yasasında çalışılmayan gün olarak listelenir.[1]
Yasayla belirlenmiş tatil
Hırvatistan’ın 2019 tarihli Tatiller, Anma Günleri ve Çalışılmayan Günler Yasası, 6 Ocak’ı “Bogojavljenje veya Sveta tri kralja” olarak adlandırır. Ülkenin tatilleri ve çalışılmayan günleri arasında listelenir. Yasa uyarınca çalışanlar bu günler için ücret tazminatı almaya hak kazanır.[1]
Yasaya göre pazar gününe denk gelen tatil sonraki güne aktarılmaz. Yasa ayrıca hükûmete tatillerde çalışması gereken kamu kurumlarını ve diğer kuruluşları belirleme yetkisi verir.[1]
Anlamı ve adları
Bogojavljenje, Epifani’nin Hırvatça adıdır; günlük kullanımda Sveta tri kralja, yani Üç Kral olarak da bilinir. Hırvatistan Ansiklopedisi, bu Hristiyan yortusunun İsa’nın kendini göstermesini andığını; Batı litürjisinde yıldız ve Müneccim Kralların ziyaretiyle ilişkilendirildiğini açıklar.[2]
Ansiklopedi, yortu tarihini 6 Ocak olarak verir ve ikinci yüzyıl kadar erken bir tarihte kaydedilmiş en eski Hristiyan bayramlarından biri olarak tanımlar. Ayrıca “Üç Kral” adının, Müneccim Kralları kral sayıp onlara Gašpar, Melkior ve Baltazar adlarını veren Orta Çağ geleneğini yansıttığını belirtir.[2]
Kilise törenleri ve kayda geçmiş gelenekler
Ansiklopedide Batı ritüelindeki gelenekler arasında suyu ve evleri kutsama da anlatılır. Bunlar dinî törenlerdir; ayine veya kutsama törenine katılmak isteyen ziyaretçiler yerel kiliseye danışmalıdır.[2]
Ansiklopedi, Hırvatistan’ın bazı bölgelerinde Üç Kral gibi giyinen “yıldız çocuklarının” köy köy dolaştığı geleneği de kaydeder. Kaynak bunu bir halk geleneği olarak aktarır, ancak bugün ne kadar yaygın biçimde sürdüğünü belirtmez.[2]
Neler beklenebilir?
Hırvatistan Ekonomi Bakanlığı, Ticaret Kanunu uyarınca resmî tatillerde perakende satış yerlerinin kapalı olduğunu belirtir ve yayımladığı rehberde 6 Ocak’ı bu tatiller arasında listeler. Market alışverişinizi önceden yapın; geçerli istisnaları veya mağazaların kendi duyurularını kontrol edin.[3]
Kamu kurumlarının hizmet gişeleri kapalıdır. Ziyaret etmeden veya yola çıkmadan önce bankalara, müzelere, restoranlara ya da ulaşım sağlayıcılarına doğrudan danışın.[1]
Sıkça sorulan sorular
Hırvatistan’da Epifani ne zaman?
Her yıl 6 Ocak’ta kutlanır.[1]
Epifani’nin Hırvatça adı nedir?
Epifani Hırvatistan’da izin günü mü?
Yasayla belirlenmiş resmî tatil ve çalışılmayan gündür. Çalışanlar tatil için ücret tazminatı almaya hak kazanır; bu hak yasanın koşullarına tabidir.[1]
Epifani’de dükkânlar açık mı?
Ekonomi Bakanlığı, resmî tatillerde perakende satış yerlerinin kapalı olduğunu belirtir. Belirli bir mağazanın çalışma saatlerini veya geçerli istisnaları doğrudan kontrol edin.[3]
Kaynaklar ve referanslar
Hırvatistan içindeki Epifani için kullanılan kaynaklar:
- Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj- Narodne novine; Hrvatski sabor
- Bogojavljenje- Hrvatska enciklopedija; Leksikografski zavod Miroslav Krleža
- Pojašnjenje odredbi Zakona o trgovini vezano uz rad trgovina nedjeljom i blagdanima- Ministarstvo gospodarstva Republike Hrvatske