Hırvatistan’da Anma Günü
Hırvatistan’da Anma Günü, 18 Kasım’da resmî tatil ve çalışılmayan gün olarak kutlanır. Yasanın belirlediği tam adı, Vatan Savaşı kurbanlarını ve Vukovar ile Škabrnja’nın uğradığı kayıpları anar; savaş sırasında yaşananlar bu tarihe Hırvatistan’da kendine özgü bir anlam kazandırır.[1]
Hırvatistan’da bir anma günü
Yasada 18 Kasım, Vatan Savaşı Kurbanlarını Anma Günü ile Vukovar ve Škabrnja Kurbanlarını Anma Günü olarak geçer. Hırvatistan Parlamentosu yasayı Kasım 2019’da kabul etti; yasa 1 Ocak 2020’de yürürlüğe girdi.[1]
Bu tarih, eski Yugoslav Halk Ordusu ile Sırp paramiliter birliklerinin neredeyse üç ay süren kuşatmasının ardından Vukovar’daki Hırvat savunucuların direnişinin kırıldığı 18 Kasım 1991’i anar. Yasanın daha geniş kapsamlı adı, günü Vatan Savaşı kurbanlarına da adar.[1][2]
Vukovar ve Škabrnja
Günün başlıca odak noktalarından biri Vukovar’dır. Hırvatistan hükûmeti kenti, Vatan Savaşı sırasında direniş ve savunmanın simgesi olarak tanımlar. Škabrnja da Vukovar’la birlikte anılır: Hırvatistan Gaziler Bakanlığının 2017 tarihli bir raporunda, 18 Kasım 1991’de burada sivillerin ve savunucuların öldürülmesi anlatılır; o gün öldürülen sivillerin sayısı 43’tür.[3][4]
Anma biçimleri
Vukovar’da bilinen anma geleneklerinden biri, hastane yerleşkesinden Anıt Mezarlığı’na doğru yola çıkan Anma Korteji’dir. Katılımcılar ve yetkililer mezarlığa çelenkler ve güller bırakıp mumlar yakmıştır; anma programında dinî tören ve Ovčara’da anma da yer almıştır.[3][5]
Škabrnja’da da ayrı anma etkinlikleri düzenlenir. Bakanlık raporlarında anıt alanlarına yapılan anma yürüyüşü, çelenk bırakma, mum yakma ve Vatan Savaşı’nda öldürülenler için düzenlenen ayin anlatılır. Bu yerel törenler, ulusal anma gününe Hırvatistan’ın doğusunda ve kıyı kesiminde kendine özgü odak noktaları kazandırır.[4]
Tatilde çalışma ve dükkânlar
Yasa, 18 Kasım’ı resmî tatil ve çalışılmayan gün olarak belirler. Hırvatistan’da çalışanlar resmî tatiller için ücret tazminatı almaya hak kazanır; yasa ayrıca hükûmete çalışması gereken kamu kurumlarını ve diğer kuruluşları belirleme yetkisi verir. Tatil pazar gününe denk gelirse sonraki güne aktarılmaz.[1]
Hırvatistan Ekonomi Bakanlığı, Ticaret Kanunu uyarınca resmî tatillerde perakende satış yerlerinin kapalı olduğunu belirtir. Plan yapmadan önce bankaların, kamu dairelerinin ve ulaşım sağlayıcılarının çalışma düzenini kontrol edin.[6]
Sıkça sorulan sorular
Hırvatistan’da Anma Günü ne zaman?
Her yıl 18 Kasım’da kutlanır.[1]
Anma Günü resmî tatil ve izin günü mü?
Evet. Yasa bu günü resmî tatil ve çalışılmayan gün olarak listeler. Tatilde çalışmayacak çalışanların ücret tazminatı hakkı vardır; tatilde çalışma durumları yasadaki hükümlere tabidir.[1]
18 Kasım pazara denk gelirse yerine başka bir gün tatil olur mu?
Hayır. Hırvatistan yasalarına göre pazar gününe denk gelen resmî tatil sonraki güne aktarılmaz.[1]
Anma Günü’nde dükkânlar açık mı?
Ekonomi Bakanlığı, Ticaret Kanunu uyarınca resmî tatillerde perakende satış yerlerinin kapalı olduğunu belirtir. Diğer hizmetler ve ulaşım için ayrıca kontrol edin.[6]
Kaynaklar ve referanslar
Hırvatistan içindeki Anma Günü için kullanılan kaynaklar:
- Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj- Hrvatski sabor, Narodne novine
- Odana počast žrtvama srpske agresije na Vukovar- Government of the Republic of Croatia
- Vukovar je simbol otpora i obrane u pravednom Domovinskom ratu u kojem je Hrvatska pobijedila- Government of the Republic of Croatia
- Škabrnja - stanica križnog puta hrvatskog naroda- Ministry of Croatian Veterans
- Obilježen Dan sjećanja na žrtvu Vukovara- Ministry of Croatian Veterans
- Pojašnjenje odredbi Zakona o trgovini vezano uz rad trgovina nedjeljom i blagdanima- Ministry of Economy of the Republic of Croatia