Hırvatistan’da Azizler Günü
Azizler Günü, Hırvatçada Svi sveti, Hırvatistan’da 1 Kasım’da kutlanan resmî bir tatildir. Bu gün, tüm azizleri onurlandıran Katolik yortusunu, mezarlık ziyaretlerini ve ölüleri anmayı bir araya getirir.[1][2]
Anlamı ve geçmişi
Katolik takviminde Azizler Günü, Hristiyan yaşamının örnekleri olan azizleri onurlandırır. Bu yortu dördüncü yüzyılda Doğu’da başladı; 1 Kasım sekizinci yüzyıldan itibaren İngiltere ve İrlanda’da kutlandı, dokuzuncu yüzyılda ise Roma’da kabul edildi.[3]
Hırvatistan’da tatilin yasal adı Svi sveti’dir ve “Tüm Azizler” anlamına gelir. Ulusal tatil yasası, 1 Kasım’ı ülkenin tatilleri ve çalışılmayan günleri arasında sayar. Dini yortu ile vefat eden akrabaları anma geleneği, kamusal anmalarda yakından ilişkilidir; ancak Azizler Günü ile Ölüler Günü, Hristiyan takviminde ayrı tarihlerdir.[1][2][3]
Günün kutlanışı
Mezarlık ziyaretleri günün öne çıkan unsurlarındandır. Zagreb’deki Mirogoj Şehir Mezarlığı’nda Cumhurbaşkanının temsilcisi, anıtlara çelenk bırakarak ve mum yakarak Azizler Günü’nü anmıştır. Resmî tören, Vatan Savaşı’nda hayatını kaybedenleri ve şehit Hırvat savunucuları da anar.[2]
Belgelenmiş bu törenler, Hırvatistan’daki mezarlık anmalarının ailelerin katılımını ve kamusal anma etkinliklerini bir araya getirebildiğini gösterir.[2]
Resmî tatil ve pratik sonuçları
Yasa, 1 Kasım’ı çalışılmayan bir tatil günü yapar ve normalde çalışacakları bir güne denk gelen tatil nedeniyle çalışanların ücret telafisi alma hakkı olduğunu belirtir. Bir çalışan tatil gününde çalışırsa, Çalışma Bakanlığına göre artırımlı ücret alma hakkına sahiptir; bu ücretin oranı toplu iş sözleşmesi, işyeri yönetmeliği veya iş sözleşmesiyle belirlenir.[1][4]
Bir tatil günü pazara denk geldiğinde başka bir gün tatil olmaz; yasa, tatilin ertesi güne aktarılmadığını belirtir. Bu, 1 Kasım’ın pazara denk geldiği yıllarda önem taşır: tatil o tarihte kalır.[1]
Ticaret Yasası uyarınca perakende mağazaların resmî tatillerde genel olarak kapalı olması gerekir. Yasa; ulaşım terminallerindeki, benzin istasyonlarındaki, hastanelerdeki, otellerdeki ve kültürel ya da dini kurumlardaki mağazalar ile belirli saatlerde hizmet veren gazete büfeleri gibi bazı yerler ve satış türleri için istisnalar öngörür. Yolcular, tatil günlerindeki çalışma saatlerini öğrenmek için doğrudan ilgili işletmelere ve ulaşım işletmelerine danışmalıdır; gitmeden önce bankaların çalışma saatlerini kontrol edin.[5]
Sıkça sorulan sorular
Hırvatistan’da Azizler Günü ne zaman?
Hırvatistan’ın tatil yasasına göre her yıl 1 Kasım’da kutlanır.[1]
Çalışanlar için tatil günü mü?
Pazara denk gelen tatil pazartesiye aktarılır mı?
Hayır. Hırvatistan yasalarına göre pazara denk gelen tatil ertesi güne aktarılmaz.[1]
Mağazalar açık mı?
Perakende mağazalar resmî tatillerde genellikle kapalıdır; ancak yasa bazı yerler ve satış türleri için istisnalar listeler. Yola çıkmadan önce ilgili mağazanın çalışma saatlerini kontrol edin.[5]
İnsanlar Azizler Günü’nde ne yapar?
Mezarlıkta anma, günün kutlanışının bir parçasıdır. Zagreb’deki Mirogoj Mezarlığı’nda resmî törenlerde çelenk bırakılır ve mum yakılır.[2]
Kaynaklar ve referanslar
Hırvatistan içindeki Azizler Günü için kullanılan kaynaklar:
- Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj- Narodne novine
- On the Occasion of All Saints’ Day, the President’s Envoy Lays Wreaths at Mirogoj- Office of the President of the Republic of Croatia
- Solemnity of All Saints- Vatican News
- Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u RH- Ministry of Labour, Pension System, Family and Social Policy of the Republic of Croatia
- Zakon o izmjenama i dopuni Zakona o trgovini- Narodne novine