Hırvatistan’da Ulusal Gün
Hırvatistan’da Ulusal Gün, Dan državnosti adıyla her yıl 30 Mayıs’ta kutlanır. Bu tarih, 1990’da demokratik seçimlerle belirlenen ilk çok partili Hırvatistan Parlamentosunun kurulmasını anar ve Hırvatistan yasalarına göre resmî tatildir.[1][2]
Hırvatistan’ın demokratik dönüşümüyle bağlantılı bir tarih
30 Mayıs 1990’da yeni seçilen temsilciler, dönemin Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti’nin çok partili parlamentosunu oluşturdu. Hırvatistan Parlamentosunun tarihçesinde bu tarih, söz konusu oturumu anmak için belirlenmiştir. Kayıtta Franjo Tuđman’ın bu günü, Hırvat halkını ve devletini Avrupa’nın siyasi, kültürel ve ekonomik gelenekleriyle yeniden buluşturmanın ilk adımı olarak tanımladığı da aktarılır.[2]
Günün resmî adı zaman içinde değişmiştir. 2001’den 2019 sonuna kadar 30 Mayıs, Hırvatistan Parlamentosu Günü olarak kutlandı; Kasım 2019’da kabul edilen ve 1 Ocak 2020’de yürürlüğe giren yasayla yeniden Hırvatistan Devlet Günü oldu.[2]
Resmî tatil ve ücretli izin
Hırvatistan’ın Tatiller, Anma Günleri ve Çalışılmayan Günler Yasası, 30 Mayıs’ı Devlet Günü ve resmî tatil olarak listeler. Çalışanlar tatil için ücret tazminatı almaya hak kazanır; hükûmet, o gün çalışması gereken kamu kurumlarını veya diğer kuruluşları belirleyebilir.[1]
Tatil yasası, hükûmete belirlenmiş kurum ve kuruluşların çalışmasını zorunlu kılma yetkisi verir. Çalışma saatleri için bankanıza veya ulaşım sağlayıcınıza doğrudan danışın.[1]
Resmî anma etkinlikleri
Resmî kutlamalarda anma törenleri ve halka açık etkinlikler yer alabilir. Hırvatistan Parlamentosunun raporunda Zagreb’deki bir kutlamada Vatan Anıtı’na çelenk bırakılması, Vatan için düzenlenen ayine katılım, askerî teçhizat sergisi ve akşam konseri kaydedilmiştir. Bunlar belgelenmiş örneklerdir; program değişebilir.[3]
Dükkânlar ve pratik planlama
Hırvatistan’ın Ticaret Kanunu uyarınca perakende satış yerleri resmî tatillerde genellikle kapalıdır. Yasa; ulaşım merkezlerindeki dükkânlar, akaryakıt istasyonları, hastaneler, oteller ve belirli kültürel ya da dinî kurumlar dâhil, belirlenmiş konum ve faaliyetlere istisnalar tanır. Ayrıca hükûmet kararıyla başka istisnalar da belirlenebilir. Yola çıkmadan önce gideceğiniz dükkânın çalışma saatlerini kontrol edin.[4]
Tatil yasası, her hizmetin tamamen kapanmasını öngörmez; hükûmete belirlenmiş kurum ve kuruluşların çalışmasını zorunlu kılma yetkisi verir. Kaynak gösterilen resmî kaynaklar, bankalar veya toplu taşıma için Ulusal Gün’e özgü genel bir çalışma düzeni belirtmediğinden bankanıza ya da ulaşım sağlayıcınıza danışın.[1]
Hırvatistan’da Ulusal Gün: Sıkça sorulan sorular
Hırvatistan’da Ulusal Gün ne zaman?
Hırvatistan’ın resmî tatil yasasında belirlenen tarihte, her yıl 30 Mayıs’ta kutlanır.[1]
Ulusal Gün izin günü mü?
Resmî tatildir. Çalışanlar tatil için ücret tazminatı almaya hak kazanır; ancak hükûmet çalışması gereken kurum veya kuruluşları belirleyebilir.[1]
30 Mayıs pazara denk gelirse pazartesi de tatil olur mu?
Hayır. Hırvatistan yasalarına göre pazar gününe denk gelen tatil sonraki güne aktarılmaz.[1]
Ulusal Gün’de dükkânlar açık mı?
Perakende satış yerlerinin resmî tatillerde genel olarak kapalı olması gerekir; ancak yasada istisnalar ve belirli satış yerlerinin açılmasını zorunlu kılan hükûmet kararları bulunabilir. Yerel çalışma saatlerini kontrol edin.[4]
Kaynaklar ve referanslar
Hırvatistan içindeki Ulusal Gün için kullanılan kaynaklar:
- Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj- Narodne novine
- 30. svibnja - Dan državnosti- Hrvatski sabor
- Predsjednik Sabora Gordan Jandroković s izaslanstvom položio vijenac kod Spomenika domovini u povodu obilježavanja Dana državnosti- Hrvatski sabor
- Zakon o izmjenama i dopuni Zakona o trgovini- Hrvatski sabor, Narodne novine