Drugi dan Božića u Hrvatskoj: Sveti Stjepan
U Hrvatskoj se 26. decembar zakonski naziva Sveti Stjepan i državni je praznik dan posle Božića. Datum obeležava i hrišćanski praznik, a na njega se primenjuju hrvatski propisi o praznicima i trgovini.[1]
Državni praznik bez zamenskog dana
Hrvatski Zakon o praznicima navodi 26. decembar kao „prvi dan posle Božića, Sveti Stjepan”. To je jedan od državnih praznika i neradnih dana u zemlji. Zakon propisuje pravo zaposlenih na naknadu zarade tokom ovih praznika, ali dopušta Vladi i da naloži rad određenim državnim telima, drugim subjektima ili osobama.[1]
Praznik koji padne u nedelju ne prenosi se na naredni dan. Ovo pravilo važi za Svetog Stjepana, kao i za ostale praznike obuhvaćene zakonom, pa zakonski praznik ostaje 26. decembra čak i kada padne u nedelju.[1]
Značenje praznika Svetog Stjepana
Zakonski naziv u Hrvatskoj povezuje 26. decembar sa Svetim Stjepanom, a ne sa nazivom „Drugi dan Božića”, koji se koristi u nekim sredinama engleskog govornog područja. Na crkvenoj službi u Splitu, prema izveštaju, nadbiskup je opisao Stjepana kao prvog mučenika i govorio o tome zašto Crkva njegov praznik slavi neposredno posle Božića.[1][2]
Crkveno obeležavanje u Hrvatskoj
Izveštaj Splitsko-makarske nadbiskupije opisuje misu za Svetog Stjepana u crkvi Svetog Stjepana na Sustipanu u Splitu. Proslavu je pratilo liturgijsko pevanje župnog hora, a prisutni su se nakon mise zadržali na druženju. To je zabeležen lokalni primer, a ne dokaz da se isti program održava širom Hrvatske.[2]
Šta očekivati od prodavnica i službi
Hrvatski zakon o trgovini propisuje da su prodajna mesta zatvorena na državne praznike. Predviđeni su izuzeci za određene lokacije i vrste trgovine, uključujući mesta u saobraćajnim terminalima, na benzinskim stanicama, u bolnicama, hotelima i kulturnim ili verskim ustanovama; neke vrste prodaje na pijacama, događajima, putem automata i na daljinu takođe nisu obuhvaćene opštim ograničenjima. Kiosci s novinama mogu raditi praznikom od 7 do 13 časova. Radno vreme proverite kod pojedinačnih preduzeća.[3]
Zakon o praznicima dopušta Vladi da odredi tela i druge subjekte koji moraju da rade, pa to ne znači da se sve službe zatvaraju. Pre puta ili zakazivanja posete proverite kod relevantnog pružaoca usluge.[1]
Drugi dan Božića u Hrvatskoj: česta pitanja
Da li je 26. decembar državni praznik u Hrvatskoj?
Da. Zakon o praznicima naziva ga Svetim Stjepanom i navodi kao državni praznik i neradni dan.[1]
Da li se praznik prenosi ako 26. decembar padne u nedelju?
Ne. Hrvatski zakon propisuje da se državni praznik koji padne u nedelju ne prenosi na naredni dan.[1]
Da li su prodavnice otvorene na Svetog Stjepana?
Prodajna mesta uglavnom su zatvorena na državne praznike, uz zakonske izuzetke za određene lokacije i vrste prodaje. Kiosci s novinama mogu raditi od 7 do 13 časova; proverite lokalno radno vreme.[3]
Da li se tog dana održavaju crkvene službe?
Da. Zabeležena proslava u Splitu obuhvatala je misu u crkvi Svetog Stjepana, pevanje hora i druženje posle mise. Obaveštenja lokalnih župa proverite za službe u vašoj blizini.[2]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Drugi dan Božića u Hrvatska:
- Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj- Narodne novine, Official Gazette of the Republic of Croatia
- Nadbiskup Križić predvodio misno slavlje na svetkovinu sv. Stjepana na Sustipanu- Informativna katolička agencija (IKA), Hrvatska katolička mreža
- Zakon o izmjenama i dopuni Zakona o trgovini- Narodne novine, Official Gazette of the Republic of Croatia