Bogojavljenje u Hrvatskoj
Bogojavljenje je državni praznik u Hrvatskoj, gde se naziva Bogojavljenje ili Sveta tri kralja. Obeležava se 6. januara, a zakon o praznicima određuje ga kao neradni dan.[1]
Praznik utvrđen zakonom
Hrvatski Zakon o praznicima, spomendanima i neradnim danima iz 2019. navodi 6. januar kao „Bogojavljenje ili Sveta tri kralja”. Zakon ga uvrštava među državne praznike i neradne dane. Zaposleni po zakonu imaju pravo na naknadu zarade za te dane.[1]
Zakon propisuje da se praznik koji padne u nedelju ne prenosi na naredni dan. Takođe dopušta Vladi da odredi državna tela i druge subjekte koji moraju da rade tokom praznika.[1]
Značenje i nazivi
Bogojavljenje je hrvatski naziv za ovaj praznik, poznat u svakodnevnom govoru i kao Sveta tri kralja. Hrvatska enciklopedija opisuje ovaj hrišćanski praznik kao proslavu Hristovog objavljenja; u zapadnoj liturgiji povezuje se sa zvezdom i dolaskom mudraca.[2]
Enciklopedija navodi da se praznik obeležava 6. januara i opisuje ga kao jedan od najstarijih hrišćanskih praznika, zabeležen još u 2. veku. Navodi i da naziv „Sveta tri kralja” odražava srednjovekovno predanje koje je mudrace nazvalo kraljevima i dalo im imena Gašpar, Melkior i Baltazar.[2]
Crkveni obredi i zabeleženi običaji
Enciklopedija navodi da su blagoslov vode i domova uobičajeni u zapadnom obredu. Reč je o verskim obredima, pa zainteresovani posetioci treba da se raspitaju u lokalnoj župi o terminima službe ili blagoslova.[2]
Enciklopedija beleži i običaj u hrvatskim krajevima u kojem su „zvezdani dečaci”, odeveni kao Sveta tri kralja, obilazili sela. Izvor opisuje ovaj običaj kao narodnu praksu, ali ne utvrđuje koliko je danas rasprostranjena.[2]
Šta očekivati
Hrvatsko Ministarstvo privrede navodi da su prodajna mesta zatvorena na državne praznike prema Zakonu o trgovini, a u smernicama navodi 6. januar kao jedan od tih praznika. Nabavku namirnica obavite unapred i proverite postoje li primenljivi izuzeci ili posebna obaveštenja prodavnica.[3]
Šalteri državnih službi su zatvoreni. Pre posete ili puta radno vreme proverite direktno kod banaka, muzeja, restorana i prevoznika.[1]
Često postavljana pitanja
Kada se u Hrvatskoj obeležava Bogojavljenje?
Obeležava se svake godine 6. januara.[1]
Kako se Bogojavljenje naziva na hrvatskom?
Da li je Bogojavljenje neradni dan u Hrvatskoj?
To je zakonski državni praznik i neradni dan. Zaposleni imaju zakonsko pravo na naknadu zarade za praznik, u skladu sa uslovima iz zakona.[1]
Da li su prodavnice otvorene na Bogojavljenje?
Ministarstvo privrede navodi da su prodajna mesta zatvorena na državne praznike. Radno vreme i eventualne izuzetke proverite direktno kod konkretne prodavnice.[3]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Bogojavljenje u Hrvatska:
- Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj- Narodne novine; Hrvatski sabor
- Bogojavljenje- Hrvatska enciklopedija; Leksikografski zavod Miroslav Krleža
- Pojašnjenje odredbi Zakona o trgovini vezano uz rad trgovina nedjeljom i blagdanima- Ministarstvo gospodarstva Republike Hrvatske