Boże Narodzenie w kraju Ukraina

Data i status prawny

Kodeks pracy Ukrainy wymienia 25 grudnia jako Boże Narodzenie wśród świąt państwowych. Zgodnie ze zwykłymi zasadami kodeksu w święta państwowe nie pracuje się, choć mogą działać zakłady o ruchu ciągłym oraz podmioty wykonujące pracę niezbędną do obsługi ludności.[2]

Kalendarz prawny zmieniał się etapami: w 2017 roku przepisy dodały 25 grudnia, kiedy na liście nadal figurował także 7 stycznia; nowelizacja z 2023 roku usunęła 7 stycznia z wykazu ustawowego.[1][2] Zwykle, gdy święto państwowe przypada w dzień cotygodniowego odpoczynku, dzień wolny przenosi się na następny dzień. Podczas stanu wojennego przepisy zawieszają jednak stosowanie postanowień Kodeksu pracy dotyczących świąt państwowych i określonych przeniesień dni odpoczynku, dlatego pracodawcy ustalają rozkłady pracy i odpoczynku zgodnie z obowiązującymi przepisami wojennymi.[2][3]

Ukraińskie Boże Narodzenie

Boże Narodzenie w Ukrainie łączy chrześcijańskie obchody z lokalnymi zwyczajami zimowymi. Encyklopedia Ukrainy opisuje, jak tradycje bożonarodzeniowe włączyły starsze obrzędy związane z porami roku i rolnictwem, oraz podkreśla centralne miejsce Wigilii, czyli Swiat-Weczir, w obchodach.[5]

Nabożeństwa są częścią obchodów religijnych. Decyzja Cerkwi Prawosławnej Ukrainy z 2023 roku dotycząca kalendarza opisuje rosnące zainteresowanie zmianą kalendarza cerkiewnego i odnotowuje, że w 2022 roku Cerkiew zezwoliła niektórym wspólnotom na odprawianie nabożeństw bożonarodzeniowych 25 grudnia, zanim w 2023 roku przyjęła zmianę kalendarza.[4]

Potrawy i zwyczaje wigilijne

Tradycyjna wieczerza wigilijna, często nazywana Świętą Wieczerzą, składa się według opisów z dwunastu potraw bez mięsa i nabiału, choć potrawy i kolejność ich podawania różnią się w zależności od regionu. W menu odnotowanym w regionie Huculszczyzny znajdują się fasola, ryby, warenyky, gołąbki i kutia.[5]

Kutia to obrzędowa potrawa zbożowa przygotowywana z pszenicy lub jęczmienia, mielonego maku i miodu. Przepisy różnią się regionalnie; Encyklopedia Ukrainy odnotowuje, że kutia należy do tradycyjnych potraw wigilijnych, a jej zastosowanie różniło się w różnych częściach Ukrainy.[6]

Kolejnym zwyczajem bożonarodzeniowym jest kolędowanie, czyli koliaduwannia. Grupy mogą śpiewać od domu do domu, czasem niosąc ręcznie wykonaną gwiazdę, odgrywając jasełka kukiełkowe zwane wertepem albo przebierając się za kozę. Podczas święta religijnego rodziny odwiedzają też krewnych i znajomych oraz przyjmują ich u siebie.[5]

Czego się spodziewać

Status Bożego Narodzenia jako święta państwowego nie oznacza, że każde miejsce pracy i każda usługa będą zamknięte. Kodeks pracy dopuszcza kontynuowanie niektórych rodzajów działalności o ruchu ciągłym i pracy służącej ludności; podczas stanu wojennego zwykłe przepisy dotyczące świąt i dni odpoczynku są zawieszone. Warto sprawdzić konkretny rozkład u pracodawcy lub dostawcy usługi.[2][3]