روز کریسمس در کرواسی

تعطیل رسمی با تاریخ ثابت

قانون تعطیلات، روزهای یادبود و روزهای غیرکاری کرواسی، 25 دسامبر را روز کریسمس و 26 دسامبر را روز قدیس استفان نام‌گذاری کرده است. این قانون روز جایگزین پیش‌بینی نکرده است: اگر یکی از تعطیلات فهرست‌شده به یکشنبه بیفتد، به روز بعد منتقل نمی‌شود. کارکنان برای تعطیلی‌ای که در غیر این صورت در آن کار می‌کردند ولی به‌سبب غیرکاری بودن آن روز کار نمی‌کنند، حق دریافت جبران دارند.[1]

معنای دینی و تاریخچه

کریسمس جشن زادروز عیسی مسیح است. نام کرواتی Božić به همین عید مسیحی اشاره دارد؛ دانشنامهٔ کرواسی مراسم نیایش نیمه‌شب را آیین دینی اصلی آن می‌داند و بر صلح و اهمیت فروتنان و آسیب‌پذیران در پیام آن تأکید می‌کند.[2]

تاریخ مسیحی این عید فراتر از کرواسی می‌رود. به گفتهٔ دانشنامهٔ کرواسی، کریسمس در قرن ششم در رُم برقرار شد و 25 دسامبر تا سال 354 به‌عنوان تاریخ تولد عیسی ثبت شده بود. این عید در مسیحیت غربی و شرقی گسترش یافت و رسوم محلی آن در مناطق گوناگون، از جمله کرواسی، شکل گرفت.[2]

Badnjak و رسوم کرواتی

بسیاری از آیین‌های سنتی به دورهٔ گسترده‌تر کریسمس تعلق دارند، نه فقط به روز کریسمس. Badnjak شب کریسمس است و رسوم تاریخی روستایی کرواسی که دانشنامهٔ کرواسی شرح داده است شامل گرد آمدن در خانه، پهن کردن کاه یا علف خشک، آراستن خانه با شاخ‌وبرگ سبز و گذاشتن غله و نانی ویژهٔ جشن است. این آیین‌ها با آرزوی بهروزی و فراوانی برای خانواده و سال کشاورزی پیوند داشت.[3]

رسوم روز کریسمس نیز بسته به مکان و جامعه متفاوت بود. این دانشنامه از مراسم عشای ربانی نیمه‌شب، تبریک‌های آشتی در بخش‌هایی از پریموریه و ژومبراک، و گروه‌های آوازخوانی به نام koledari در منطقهٔ آدریاتیک و betlehemari در شمال کرواسی یاد می‌کند. در اسلاوونی نیز از اجرای نمایش کتاب‌مقدسی «آدم و حوا» خبر می‌دهد. این‌ها سنت‌هایی ثبت‌شده‌اند و ادعا نمی‌شود که امروز همهٔ خانواده‌ها آن‌ها را رعایت می‌کنند.[2]

خوراک و فصل کریسمس

گزارش‌های تاریخی از سفرهٔ کریسمسِ پرباری سخن می‌گویند. در رسومی که این دانشنامه ثبت کرده، روزه پس از مراسم عشای ربانی نیمه‌شب پایان می‌یافت و خوراک‌های گوشتی شامل ژلهٔ گوشت و گوسفند یا خوک کباب‌شده بود. در شب کریسمس، خوراک‌های سنتی روزه شامل لوبیا، عسل، سیر، گردو و ماهی بود. این نمونه‌ها رسوم ثبت‌شده را نشان می‌دهند؛ غذاها از خانواده‌ای به خانوادهٔ دیگر و از منطقه‌ای به منطقهٔ دیگر فرق می‌کند.[2][3]

روز کریسمس در فرهنگ عامهٔ کرواسی بخشی از چرخهٔ فصلیِ طولانی‌تری است که به گفتهٔ این دانشنامه با ایام ظهور آغاز می‌شود و تا اوایل ژانویه ادامه دارد. این چرخه Badnjak، کریسمس، روز قدیس استفان و دیگر آیین‌ها را تا عید تجلی در بر می‌گیرد. همین فصل گسترده‌تر توضیح می‌دهد که چرا برخی تزئینات، غذاها و دورهمی‌های آشنا در شب پیش از کریسمس برگزار می‌شوند یا پس از 25 دسامبر ادامه می‌یابند.[2]

فروشگاه‌ها و برنامه‌ریزی عملی

قانون کرواسی به‌طور کلی فروشگاه‌ها را ملزم می‌کند در تعطیلات رسمی بسته باشند. این قانون برای برخی اماکن استثنا قائل شده است، از جمله فروشگاه‌های پایانه‌های حمل‌ونقل، پمپ‌بنزین‌ها، بیمارستان‌ها، هتل‌ها، نهادهای فرهنگی و دینی، اسکله‌های تفریحی، کمپ‌ها و مناطق طبیعی حفاظت‌شده. قانون همچنین توزیع روزنامه از طریق دکه‌ها را در روزهای تعطیل از 7 صبح تا 1 بعدازظهر مجاز می‌داند. بنابراین نباید فرض کرد که فروشگاه‌های معمولی باز هستند، هرچند برخی فروشگاه‌های مشخص ممکن است طبق این استثناها کار کنند.[4]

قانون تعطیلات به دولت اجازه می‌دهد برخی نهادهای عمومی و دیگر سازمان‌ها را به کار در روزهای تعطیل ملزم کند. پیش از سفر، ساعات کار و جدول زمانی هر اداره، بانک، مدرسه و شرکت حمل‌ونقل را بررسی کنید.[1]