Romanya’da Hamsin Pazartesisi
Romanya’da Hamsin Pazartesisi, Rusalii’nin ikinci günüdür ve yasayla belirlenmiş, çalışılmayan bir tatil günüdür. Romen Ortodoks geleneğinde Hamsin Pazarı’ndan sonraki gün Kutsal Üçlü’ye adanır.[1][2]
İş Kanunu kapsamındaki tatil
Romanya İş Kanunu, Rusalii’nin birinci ve ikinci gününü çalışılmayan yasal tatiller arasında sayar. İşveren bu günlerde izin verir. Yasa her iki günü de belirtir, ancak Hamsin Pazartesisi için ayrı bir telafi günü düzenlemez.[1]
Bazı çalışanlar yine de çalışabilir. Yasa, sağlık kuruluşları ile kamuya açık gıda arzında çalışma düzenlemeleri öngörür ve faaliyetin kesintiye uğratılamadığı yerlerde çalışmanın sürmesine izin verir. Bu durumlarda çalışanlar 30 gün içinde telafi izni hakkına sahiptir; haklı nedenlerle izin verilemiyorsa yapılan iş için temel ücretlerinin en az %100’ü tutarında ek ücret alırlar.[1]
Hamsin Yortusu ve Kutsal Üçlü
Romen Ortodoks Kilisesi, Hamsin Yortusu’nu Kutsal Ruh’un havarilerin üzerine inişinin bayramı olarak kutlar. Kilisenin anlatımında Ruh, ateşten diller biçiminde görünür; olay, havarilerin farklı dillerde konuşma yetisi kazanmasıyla ilişkilendirilir.[2]
Kilise, Rusalii’den sonraki pazartesinin Kutsal Üçlü’ye adandığını açıklar; çünkü Baba, Oğul ve Kutsal Ruh bayramda yakından bağlantılıdır. Ortodoks geleneğinde pazar ve pazartesi, Rusalii kutlamasının iki gününü oluşturur.[2]
Anma ve kutlama
Kilise anlatımı, Hamsin Yortusu’ndan önceki cumartesi günü ölülerin anılması da dahil, Rusalii döneminin genelindeki gelenekleri aktarır. Romanya’nın bazı bölgelerinde insanlar, anılarına çiçeklerle süslenmiş ve üzerine yuvarlak bir ekmek konmuş kaplar dağıtır; Hamsin Pazarı’nda ise yaşayanlara süslü tabaklar verilir. Bu gelenekler, Romanya genelinde pazartesi günü uygulanan tek biçimli bir âdet olarak değil, belirli yöreler ve günlerle bağlantılı olarak anlatılır.[2]
Kaynaklar günün Ortodoks dinî anlamını ve belirli yörelere özgü bazı gelenekleri anlatır; ancak Hamsin Pazartesisi için ülke çapında geçerli tek bir katılım, yemek veya halka açık etkinlik düzeni ortaya koymaz. Bu nedenle uygulamaların her toplulukta aynı olduğu varsayılmamalıdır.[2]
Neler beklenebilir?
İş Kanunu günü çalışılmayan tatil olarak belirlediğinden olağan çalışma düzenleri etkilenir. Bununla birlikte yasa, sağlık hizmetleri ve temel gıda arzı için düzenlemeler yapılmasını şart koşar ve bazı kesintisiz faaliyetlerin duramayacağını kabul eder.[1]
İş Kanunu bankalar, mağazalar veya toplu taşıma için ülke çapında geçerli bir çalışma ya da açılış saati belirlemez. Yola çıkmadan veya bir iş planlamadan önce ilgili ofis, banka, mağaza ya da ulaşım işletmesine doğrudan danışın.[1]
Sık sorulan sorular
Hamsin Pazartesisi Romanya’da tatil mi?
Çalışanlar için yasayla belirlenmiş, çalışılmayan bir tatil günüdür. İş Kanunu’nun telafi kurallarına tabi olarak sağlık hizmetlerinde, temel gıda arzında ve kesintiye uğratılamayan faaliyetlerde bazı işler sürer.[1]
Hamsin Pazartesisi hangi güne denk gelir?
Bankalar ve mağazalar kapalı mı?
İş Kanunu bankaların veya mağazaların çalışma saatlerini düzenlemez. Hamsin Pazartesisi programını ilgili işletmeden öğrenin.[1]
Günün dinî anlamı nedir?
Romen Ortodoks geleneğinde Rusalii’den sonraki pazartesi, Hamsin Yortusu’nda Kutsal Ruh’un inişinin ardından Kutsal Üçlü’ye adanır.[2]
Kaynaklar ve referanslar
Romanya içindeki Hamsin Pazartesisi için kullanılan kaynaklar:
- LEGE (A) 53 24/01/2003- Portal Legislativ, Ministry of Justice
- Pogorârea Duhului Sfânt – Cincizecimea - Rusaliile- Archdiocese of Bucharest