Urodziny Mahometa (Mawlid) w kraju Bośnia i Hercegowina

Znaczenie i lokalna historia

Nazwa Mevlud może oznaczać zarówno obchody narodzin Proroka, jak i poemat religijny lub spotkanie organizowane ku jego czci. Publikacja Wspólnoty Islamskiej opisuje te obchody jako część tradycji religijnej Boszniaków, ukształtowanej między innymi przez wielowiekową wspólną historię ze światem osmańskim.[2][3]

Dokumenty historyczne przywołane w badaniu opublikowanym w czasopiśmie Wspólnoty Islamskiej wskazują, że obchody Mevludu w Bośni mają wielowiekową historię. Badanie podaje, że fundacja Gazi Husrev-bega z 1531 roku zapewniała wsparcie dla corocznej recytacji w Sarajewie, a później spotkania z okazji Mevludu odbywały się w miastach i wsiach w całym kraju.[3]

Jak obchodzony jest Mevlud

Według Wspólnoty Islamskiej 12. dzień miesiąca rabi al-awwal jest od stuleci okazją do obchodów w Bośni i Hercegowinie, którym towarzyszy recytacja poematów mevludowych. Te utwory religijne opowiadają o narodzinach i życiu Proroka.[1]

Forma spotkania może być różna. W opracowaniu historycznym opisano program, który może obejmować recytację Koranu, poezję i pieśni religijne, błogosławieństwa oraz kazanie. Odnotowano też podanie szarbatu podczas spotkania w meczecie w Sarajewie w 1898 roku; to przykład historyczny, a nie dowód, że dziś podaje się go w każdej społeczności.[3]

Wspólnota Islamska informuje, że jej lokalne gminy, rady i biura muftich organizują spotkania mevludowe z różnych okazji. Wskazuje to na obchody na poziomie społeczności, a nie jeden ustalony program dla całego kraju.[2]

Status święta i czas wolny

Mevlud nie figuruje wśród ustawowych świąt religijnych Republiki Serbskiej, do których należą oba bajramy, ani wśród oficjalnych świąt Dystryktu Brčko. Federacja Bośni i Hercegowiny odróżnia ustawowe dni wolne od pracy od urlopu z przyczyn religijnych lub tradycyjnych.[4][5][6]

W Federacji pracodawca musi przyznać do czterech dni roboczych urlopu w roku kalendarzowym z przyczyn religijnych lub tradycyjnych; dwa z tych dni są płatne. Ministerstwo wyjaśnia, że ten urlop jest niezależny od dni, w których ustawa nakazuje zamknięcie miejsc pracy z powodu święta państwowego.[4]

W Republice Serbskiej ustawa przyznaje mieszkańcom prawo do maksymalnie dwóch płatnych dni wolnych w roku, wybieranych przez nich z okazji innych świąt religijnych niż wymienione w ustawie. Stanowi również, że świąt przypadających w dni wolne od pracy się nie przenosi. Dystrykt Brčko ma inną zasadę dotyczącą wymienionych świąt oficjalnych: jeśli któreś z nich przypada w niedzielę, kolejny dzień roboczy jest dniem wolnym od pracy. Przepisy te nie czynią Mevludu powszechnym świętem w trzech jednostkach.[5][6]

Praktyczne ustalenia

Ponieważ Mevlud nie jest jednolitym dniem zamknięcia w całym kraju, urzędy, banki, sklepy i przewoźnicy nie mają jednego ogólnokrajowego harmonogramu na ten dzień. W Federacji pracownik może skorzystać z urlopu z przyczyn religijnych zgodnie z powyższymi zasadami; w innych miejscach sprawdź lokalne ustalenia u pracodawcy lub usługodawcy.[4][5][6]