İrlanda’da Aziz Brigid Günü
Aziz Brigid Günü ya da Lá Fhéile Bríde, İrlanda’nın koruyucu azizlerinden biriyle ilişkilendirilen bir yortu ve resmî tatildir. İrlanda halk geleneğinde baharın başlangıcını işaret eder ve Imbolc ile bağlantılıdır; resmî tatilin tarihi ise ayrı bir kurala göre belirlenir.[1][2][3]
Bahar şenliği ve aziz yortusu
İrlanda Ulusal Müzesi, Aziz Brigid’in yortusunu geleneksel bahar başlangıcı olarak tanımlar; bu dönem uzayan günler, yeni büyüme ve çiftliklerde yeni yaşamla ilişkilendirilir. Hükümet, günü Imbolc ve Aziz Brigid kutlaması olarak tanımlar. Mevsim şenliği ile azizin yortusu arasındaki ilişki, tatilin İrlanda’ya özgü niteliğinin bir parçasıdır.[2][3]
Müze, ev halkı, çiftlik hayvanları ve ekinler için Brigid’in kutsamasını ve korumasını dilemeye yönelik eski halk uygulamalarını kayda geçirir. Bu gelenekler kırsal yaşamın mevsimsel kaygılarını yansıtır: ailenin sahip olduklarını korumak ve önümüzdeki yılın verimli geçmesini ummak.[2]
Haçlar, yemekler ve yerel gelenekler
Aziz Brigid haçları yapmak bilinen bir gelenektir. Ulusal Müze koleksiyonunda saz, saman ve diğer doğal malzemelerden farklı biçimlerde yapılmış haçlar bulunur. Halk inanışına göre insanlar azizin korumasını dilemek için haçları evlere ve çiftlik binalarına asardı.[2]
Müze, yortu arifesinde yenen patates ve tereyağından oluşan şölen yemeğini de kayda geçirir. İrlanda’nın bazı bölgelerinde Biddy Boys veya Biddy girls adı verilen gruplar azizin bir tasvirini taşıyarak ev ev dolaşır, kutlama için yiyecek ya da para toplardı. Bazıları, insanların hastalıklardan korunma umuduyla içinden geçtiği hasır bir kuşak taşırdı. Bunlar belgelenmiş halk gelenekleridir; bugün her hanenin bunları uyguladığı anlamına gelmez.[2]
Resmî tatilin tarihi ve çalışma hakları
2023’ten bu yana İrlanda’da şubat ayının ilk pazartesisi resmî tatildir; ancak 1 Şubat cumaya denk gelirse tatil 1 Şubat’ta kutlanır. Bu nedenle resmî tatil, azizin yortu gününden farklı bir tarihe denk gelebilir.[1]
İşyerleri İlişkileri Komisyonu, hak kazanan çalışanların resmî tatil hakkından yararlandığını açıklar. İşverenin tercihine bağlı olarak bu hak, tatil gününde ücretli izin, bir ay içinde kullanılacak ücretli izin, ek yıllık izin günü ya da ek günlük ücret olabilir. Tam zamanlı çalışanlar hemen, yarı zamanlı çalışanlar ise önceki beş haftada en az 40 saat çalıştıktan sonra hak kazanır.[1]
O gün neler beklenmeli?
Resmî tatil, her işyerinin kapanacağı anlamına gelmez. Komisyonun rehberi, işletme kapalı olduğunda da açık kaldığında da geçerli hakları kapsar; bu nedenle çalışanlar kendi düzenlemelerini işverenlerine sormalıdır. Ziyaretçiler için mağaza ve hizmet saatleri değişebilir; toplu taşıma farklı sefer saatleriyle çalışabilir. Yola çıkmadan önce ilgili işletmeye danışın.[1]
Aziz Brigid Günü: sık sorulan sorular
Aziz Brigid Günü İrlanda’da resmî tatil mi?
Evet. 2023’ten beri resmî tatildir. Hak kazanan çalışanlar ücretli izin, bir ay içinde kullanılacak başka bir ücretli izin günü, ek yıllık izin veya ek ücret biçiminde hak elde eder.[1]
Resmî tatil ne zaman kutlanır?
Şubat ayının ilk pazartesisidir; 1 Şubat cumaya denk gelirse tatil o cuma günü kutlanır. Resmî tatilin tarihi azizin yortu gününden farklı olabilir.[1]
Bütün çalışanlar o gün izinli mi?
Şart değil. Hak kazanan çalışanlar resmî tatil hakkına sahiptir; ancak işveren ek yıllık izin veya ücret gibi başka bir seçenek sunabilir. Yarı zamanlı çalışanların hak kazanmak için önceki beş haftada en az 40 saat çalışmış olması gerekir.[1]
Mağazalar ve toplu taşıma açık mı?
Açılış saatleri ve hizmetler değişebilir. Plan yapmadan önce mağazalara, hizmet sağlayıcılara ve ulaşım işletmelerine danışın; resmî tatil olması her işletmenin kapanacağını veya belirli bir sefer tarifesini izleyeceğini garanti etmez.[1]
Kaynaklar ve referanslar
İrlanda içindeki Aziz Brigid Günü için kullanılan kaynaklar:
- Public Holidays- Workplace Relations Commission
- Spring- National Museum of Ireland
- Inaugural Saint Brigid’s Day bank holiday cultural programme launched to celebrate women in Ireland- Department of Culture, Communications and Sport