Şili’de Ordu Günü
Şili’de resmî adı Ordu’nun Zaferleri Günü olan Ordu Günü, her yıl 19 Eylül’de kutlanır. Yasa ile belirlenmiş resmî tatil olan bu tarih, 18 Eylül’deki Bağımsızlık Günü’nün ardından ülkenin iki gün süren eylül kutlamalarının da bir parçasıdır.[1]
Tarihi sabit 19 Eylül tatili
Şili’nin 1915 tarihli 2.977 sayılı Yasası, 19 Eylül’ü “Cumhuriyet Ordusu ve Donanmasının tüm zaferlerini kutlamak” amacıyla tatil ilan etmiştir. Şili Ordusu, 1915 tarihli bir yüksek kararnameyle bu tarihin ordunun başarıları onuruna yasal tatil ilan edildiğini belirtir.[1][2]
Bu tarih, ordunun Şili tarihindeki yerini onurlandırır. Ordunun anlatımına göre yıllık anma, ülkenin bağımsızlaşma süreci ve daha sonraki çatışmalarla, bunlar arasında Konfederasyon Savaşı ve Pasifik Savaşı’yla bağlantılıdır. Ordu, geçit törenini Şili’yi savunurken hayatını kaybedenlere saygı duruşu olarak niteler.[3]
Geçit töreni ve bölgesel törenler
En bilinen tören, 19 Eylül’de Santiago’daki Parque O’Higgins’te düzenlenen Gran Parada Militar’dır. Ordu, etkinliğe Kara Kuvvetleri, Donanma ve Hava Kuvvetleri birliklerinin yanı sıra Carabineros, yabancı heyetler ve geleneksel folklor topluluğu Club de Huasos Gil Letelier’in katıldığını belirtir. Geçit törenine ülkenin üst düzey yetkilileri başkanlık eder.[3]
Santiago’daki geçit töreni, tek askerî anma etkinliği değildir. Ordu, bölgesel askerî garnizonların da geçit törenleri düzenlediğini bildirir; dolayısıyla başkent dışında yaşayanlar da yerel törenlerle karşılaşabilir.[2]
Fiestas Patrias içindeki yeri
Ordu Günü, Bağımsızlık Günü’nün ardından gelir ve Şili’deki Fiestas Patrias kutlamalarına denk düşer. Bu kutlamaların tanıdık unsurlarından biri, yemek, dans ve müzikle ilişkilendirilen geçici buluşma yerleri fonda veya ramada’dır. Şili Ulusal Kütüphanesi, bu mekânları ulusal şenliklerin kalıcı bir özelliğine dönüşen kırsal halk kültürünün ifadeleri olarak tanımlar.[4]
Bu geniş kutlama ortamında yapılan her etkinlik Ordu Günü töreni değildir. Askerî geçit töreni ve bölgesel garnizon etkinlikleri resmî anma törenleridir; fondalar ve ramadalar ise daha geniş kapsamlı ulusal kutlamanın parçasıdır.[2][4]
Çalışma ve işletmelerin düzeni
19 Eylül yasal resmî tatildir; ancak çalışmayla ilgili kurallar kişinin işine ve tabi olduğu dinlenme düzenine göre değişir. İş Müdürlüğü, belirli sektör ve hizmetlerde çalışanların pazar günleri ve tatillerde çalışabileceğini, bu günlerde yapılan çalışmalar için telafi dinlenmesi verildiğini belirtir. Bu nedenle her çalışanın izinli olduğunu varsaymak doğru değildir.[1][5]
Perakende çalışanları genellikle daha güçlü bir korumaya sahiptir: 19 Eylül, ticaret çalışanları için zorunlu ve feragat edilemez tatillerden biridir. İş Müdürlüğü; restoranlar, eğlence mekânları, akaryakıt satıcıları ve belirli eczaneler dâhil bazı istisnaları sıralar. Ziyaretçiler için işletmelerin çalışma saatleri değişebilir; doğrudan ilgili işletmeye veya hizmet sağlayıcıya danışın.[6]
Sık sorulan sorular
Şili’de Ordu Günü ne zaman kutlanır?
Her yıl 19 Eylül’de, 2.977 sayılı Yasayla tatil olarak belirlenmiş tarihte kutlanır.[1]
Ordu Günü herkes için izin günü müdür?
Ordu Günü’nün başlıca etkinliği nedir?
Mağazalar ve restoranlar kapanır mı?
Birçok ticaret çalışanına tatil verilmesi gerekir; ancak yasa, restoranlar ve başka bazı işletme türlerini kapsayan istisnalar öngörür. Çalışma saatleri değişir, bu nedenle ilgili işletmeye danışın.[6]
Kaynaklar ve referanslar
Şili içindeki Ordu Günü için kullanılan kaynaklar:
- Ley 2977 FIJA LOS DIAS FERIADOS- Biblioteca del Congreso Nacional de Chile
- Día de las Glorias del Ejército y Gran Parada Militar- Ejército de Chile
- Ceremonias y tradiciones: Parada Militar- Ejército de Chile
- Las ramadas- Memoria Chilena, Biblioteca Nacional de Chile
- ¿Si el trabajador debe descansar en domingo y festivo puede laborar tales días por necesidades de la empresa?- Dirección del Trabajo, Gobierno de Chile
- ¿Cuáles son los días que de acuerdo a la ley son feriados obligatorios e irrenunciables para los trabajadores del comercio?- Dirección del Trabajo, Gobierno de Chile