Şili'de Yerli Halklar Günü
Şili'de Yerli Halklar Günü, Güney Yarımküre'nin kış gündönümünde kutlanan yasal bir resmî tatildir. Tarihi, mevsimsel değişim ve yenilenmeye ilişkin Yerli Halklar anlayışını yansıtır; kutlamalar topluluklara ve bölgelere göre değişir.[1][3]
Yasayla belirlenen tatil
21.357 sayılı Yasa, her yıl kış gündönümünü yasal tatil ilan eder ve bu günü Yerli Halklar Ulusal Günü olarak adlandırır. Yasa, yalnızca ilk yıl olan 2021 için 21 Haziran tarihini belirlemiştir; sonrasında tatil doğrudan gündönümüne bağlıdır.[1]
Tarih gündönümüne bağlı olduğundan tatil 20 veya 21 Haziran'a denk gelebilir. Yasa, gündönümünün hafta sonuna gelmesi durumunda başka bir hafta içi gün belirlemez; tatil astronomik tarihle bağlantısını korur.[1]
Mevsimsel anlamı ve Şili'deki kökleri
Gündönümü, Güney Yarımküre'de mevsim döngüsündeki değişimi gösterir. Şili'nin kültür kurumları bu dönemi Yerli Halkların dünya görüşlerinde doğayla ve yeni bir döngünün başlangıcıyla bağlantılı bir geçiş ve yenilenme zamanı olarak tanımlar.[3]
Farklı halkların bu döneme ilişkin kendi adları ve gelenekleri vardır. Şili'deki kamu bilgilendirme kaynaklarında Mapuche kutlamaları arasında We Tripantu'dan, Aymara halkı arasında Machaq Mara'dan, Keçua halkı arasında Inti Raymi'den ve Rapa Nui halkı arasında Aringa Ora veya Koro'dan söz edilir; bunlar tek tip bir ulusal törenin parçaları değil, birbirinden ayrı geleneklerdir.[3]
Günü nasıl kutluyorlar?
Kutlamalarda törenler, kültürel buluşmalar ve eğitim etkinlikleri yer alabilir. Şili Ulusal Kültür Mirası Kurumu'nun Maule bölgesinde belgelediği bir etkinlikte aileler Mapuche anlatıları, müziği, dili ve dansı çevresinde bir araya gelmiş; geleneksel çalgılar hakkında bilgi edinme fırsatı bulmuştur.[4]
Bu buluşmada Mapudungun dili tanıtılmış ve ortak yemek paylaşımı da yapılmıştır. Etkinlikte katutos, sopaipillas ve muday sunulmuştur; ancak bunlar yalnızca söz konusu etkinliğin parçasıdır ve her toplulukta veya kutlamada standart menü kabul edilmemelidir.[4]
İş, dükkânlar ve seyahat
Çalışma düzeni pazar ve resmî tatil günlerinde dinlenmeyi öngören işçiler için bu günler dinlenme günüdür. Şili Çalışma Müdürlüğü, yasal istisnalara giren sektörlerdeki bazı işçilerin farklı bir dinlenme düzeni kapsamında tatil günlerinde çalışabileceğini belirtir; dolayısıyla tatil her işyerinin kapanacağı anlamına gelmez.[2]
Bu tarih, Çalışma Müdürlüğü'nün ticaret sektörü için sıraladığı beş zorunlu ve vazgeçilemez tatil arasında değildir. Bu nedenle dükkânlar, bankalar ve ulaşım hizmetleri kendi çalışma düzenlerini uygulayabilir; seyahat etmeden veya ziyaret planı yapmadan önce devlet daireleri ve bankaların çalışma saatlerini öğrenin.[5]
Sık sorulan sorular
Şili'de Yerli Halklar Günü ne zaman?
Güney Yarımküre'nin kış gündönümünde, yani 20 veya 21 Haziran'da kutlanır.[1]
İşçiler izinli mi?
Dükkânların kapanması zorunlu mu?
Bu tatil, Çalışma Müdürlüğü'nün ticaret sektörü için belirttiği zorunlu ve vazgeçilemez tatiller listesinde değildir; bu nedenle dükkânların saatlerini öğrenmek için ilgili işletmeye danışın.[5]
Kaynaklar ve referanslar
Şili içindeki Yerli Halklar Günü için kullanılan kaynaklar:
- Ley 21357- Biblioteca del Congreso Nacional de Chile
- ¿Si el trabajador debe descansar en domingo y festivo puede laborar tales días por necesidades de la empresa?- Dirección del Trabajo, Gobierno de Chile
- Actividades por el Día Nacional de los Pueblos Indígenas [24 de junio]- Subdirección Nacional de Patrimonio Cultural Inmaterial, Servicio Nacional del Patrimonio Cultural
- Masiva celebración del Wiñol Tripantu reunió a familias en la Biblioteca Pública del Maule- Subdirección Nacional de Pueblos Originarios y Tribal Afrodescendiente Chileno, Servicio Nacional del Patrimonio Cultural
- ¿Cuáles son los días que de acuerdo a la ley son feriados obligatorios e irrenunciables para los trabajadores del comercio?- Dirección del Trabajo, Gobierno de Chile