Nova godina u Italiji
Nova godina, poznata kao Capodanno, pada 1. januara i državni je praznik u celoj Italiji.[1][2] Njena rimska istorija i katolički običaji isprepliću se sa tradicijama za prizivanje sreće, među kojima je i tradicionalni novogodišnji obrok.[3][4]
Nacionalni državni praznik
Odeljenje za državne ceremonije Italije navodi 1. januar kao Capodanno, među praznicima utvrđenim zakonom.[1] Ministarstvo rada takođe uvrštava taj datum na spisak plaćenih državnih praznika. Za zaposlene koji rade tokom praznika, smernice ministarstva predviđaju dodatnu naknadu za rad na praznik; konkretni uslovi zavise od primenljivih propisa o radu.[2]
Praznik se uvek obeležava 1. januara. Zvanični kalendar i ovde navedene smernice za zapošljavanje ne propisuju opšti zamenski datum kada praznik padne u nedelju, pa zaposleni treba da provere propise koji se odnose na njihov radni odnos.[1][2]
Rimski koreni i katolički običaji
Prvi januar ima dugu istoriju u Rimu. Treccani navodi da su Rimljani 191. godine pre nove ere utvrdili taj datum kao početak godine i povezuje mesec januar sa Janusom, dvoličnim bogom koji simbolično gleda unazad i unapred.[3]
Za katolike je 1. januar i svetkovina Svete Marije Bogorodice. Vatikanski zapisi povezuju taj dan sa Svetskim danom mira, koji je papa Pavle VI ustanovio da se obeležava 1. januara, počev od 1968. godine.[6] Ovi verski praznici daju tom datumu mesto u katoličkom, kao i u građanskom kalendaru Italije.[6]
Doček godine uz hranu i običaje za sreću
Mnogi italijanski novogodišnji običaji vezani su za nadu u blagostanje tokom godine koja dolazi. Sočivo se povezuje s bogatstvom jer oblikom podseća na novčiće; prema tradiciji koju opisuje Treccani, Rimljani su poklanjali sočivo kao želju za budućim bogatstvom.[3][4]
Kotechino i zampone, svinjske kobasice povezane sa severnom Italijom, danas se jedu u mnogim delovima zemlje tokom praznične sezone. Italijanska nacionalna turistička stranica opisuje ih poslužene sa sočivom, koje porodice mogu jesti u ponoć ili kao prilog.[4]
Neki običaji su lokalni. Turistička stranica opisuje običaj jedenja dvanaest zrna grožđa u ponoć u Napulju i drugim južnim krajevima, koji povezuje sa španskim uticajem. Navodi i da su crvena odeća i pravljenje buke vatrometom povezani sa novogodišnjim proslavama, iako je vatromet zabranjen u mnogim italijanskim gradovima.[4]
Šta očekivati na taj dan
Prema turističkim smernicama Italije, javne i privatne ustanove zatvorene su tokom nacionalnih praznika, a većina privrednih aktivnosti prestaje. Barovi, poslastičarnice, sladoledžinice i restorani često ostaju otvoreni, ali radno vreme može da se razlikuje.[5]
Kulturne ustanove nemaju jedinstven raspored: neki muzeji i kulturne znamenitosti zatvoreni su tokom praznika. Pre posete proverite zvanične informacije za muzej ili znamenitost, a radno vreme planiranih uslužnih objekata potvrdite direktno.[5]
Često postavljana pitanja
Kada je Nova godina u Italiji?
Da li je Nova godina državni praznik u Italiji?
Da li su prodavnice, restorani i muzeji otvoreni?
Većina privrednih aktivnosti prestaje, a javne i privatne ustanove se zatvaraju, ali restorani i neki drugi ugostiteljski objekti često rade. Radno vreme muzeja i kulturnih znamenitosti varira, pa proverite zvanične informacije za konkretno mesto.[5]
Koja se hrana povezuje sa italijanskom Novom godinom?
Sočivo posluženo uz cotechino ili zampone tradicionalno se povezuje sa srećom i blagostanjem. Neke porodice jedu sočivo u ponoć, a druge ga služe kao prilog.[4]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Nova godina u Italija:
- Governo Italiano - Dipartimento per il Cerimoniale dello Stato- Presidency of the Council of Ministers of Italy
- Disciplina del rapporto di lavoro - Triennio 2026-2028- Ministero del Lavoro e delle Politiche Sociali
- Capodanno- Istituto della Enciclopedia Italiana Treccani
- Le tradizioni del Capodanno in Italia- Italia.it
- Time zones and public holidays in Italy- Italia.it
- Angelus, 1st January 2008, Solemnity of Mary, Mother of God- The Holy See