Nova godina u Finskoj
Nova godina pada 1. januara i crkveni je praznik u Finskoj. Tog datuma počinje kalendarska godina, dok se mnoge proslave u zemlji održavaju u novogodišnjoj noći.[1][2]
Crkveni i državni praznik u Finskoj
Kancelarija za almanah Univerziteta u Helsinkiju navodi Novu godinu među crkvenim praznicima Evangeličko-luteranske crkve Finske i označava je kao plaćeni državni praznik. Datum je uvek 1. januar. Taj status u kalendaru potvrđuje da je reč o prazniku, ali sam po sebi ne govori da li određeni zaposleni ima radnu smenu; proverite dogovor na svom radnom mestu.[1]
Kako je januar postao početak godine
Kancelarija za almanah početak godine prvog januara povezuje s rimskom praksom iz 153. godine pre nove ere. Kada je reč o istoriji Finske, navodi da je u Švedskoj i Finskoj početak godine pomeren na početak januara 1559, kada je 1. januar postao početak finansijske godine. Nova godina je i crkveni praznik, pa taj datum u Finskoj ima i kalendarski i verski značaj.[1]
Proslave i običaji
Glavna proslava često se održava u novogodišnjoj noći. Zvanična finska publikacija o zemlji opisuje okupljanja kod kuće, susrete u restoranima, odlaske na ples ili koncerte i gledanje vatrometa. U Helsinkiju su se javne proslave održavale na centralnim trgovima, mada se lokalni događaji i programi mogu menjati iz godine u godinu.[2]
Poznat finski običaj je gatanje rastopljenim metalom: mali komad se rastopi, izlije u hladnu vodu, a nastali oblik tumači kao predskazanje za predstojeću godinu. Na Novu godinu neki se odmaraju posle prethodne noći, dok drugi izlaze u šetnju ili na skijanje. Isti izvor među jelima koja se mogu jesti oko praznika navodi krompir-salatu, kobasice i riblja jela; to su primeri, a ne obavezni nacionalni meni.[2]
Šta ne radi
Banke u Finskoj zatvorene su na Novu godinu, navodi Banka Finske. Finski zavod za patente i registraciju takođe uvrštava taj dan među zvanične praznike tokom radne nedelje kada su njegove kancelarije zatvorene. Zato je pametno proveriti radno vreme pre planiranja obaveza.[4][5]
Mnoge prodavnice i kancelarije zatvorene su tokom državnih praznika, ali radno vreme može da se razlikuje. InfoFinland navodi da su mnoge zatvorene tokom praznika; pre puta proverite kod konkretne prodavnice ili službe. Pre puta proverite red vožnje kod nadležnog prevoznika javnog prevoza.[3]
Često postavljana pitanja
Kada je Nova godina u Finskoj?
Obeležava se svake godine 1. januara i fiksni je crkveni praznik u finskom kalendaru.[1]
Da li je to slobodan dan za zaposlene?
Kancelarija za almanah Univerziteta u Helsinkiju označava je kao plaćeni državni praznik. Taj podatak ne potvrđuje raspored rada pojedinca, pa proverite uslove zaposlenja ili raspored na radnom mestu.[1]
Da li su banke i državne kancelarije otvorene?
Da li rade prodavnice i javni prevoz?
Mnoge prodavnice su zatvorene tokom državnih praznika, ali radno vreme se razlikuje. Prevoznici javnog prevoza utvrđuju sopstvene rasporede, pa pre puta proverite kod nadležnog prevoznika.[3]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Nova godina u Finska:
- Flagging And Public Holidays Overview | Finnish Church Holidays- University of Helsinki Almanac Office
- Beginning a new year in Finland- ThisisFINLAND, Ministry for Foreign Affairs of Finland
- InfoFinland - Finnish public holidays- KEHA Centre
- Bank holidays- Bank of Finland
- PRH - Official midweek holidays- Finnish Patent and Registration Office