Święto Pracy w kraju Nowa Zelandia

Ośmiogodzinny dzień pracy i początki Święta Pracy

W 1840 roku stolarz Samuel Parnell wywalczył w Wellington ośmiogodzinny dzień pracy. Praktyka ta rozpowszechniła się w innych ośrodkach, ale była zwyczajem, a nie prawem pracowniczym, i obejmowała tylko niektóre grupy pracowników.[1]

Pierwsze Święto Pracy w Nowej Zelandii obchodzono 28 października 1890 roku. W paradach w głównych ośrodkach uczestniczyło kilka tysięcy członków związków zawodowych i ich zwolenników. Data ta upamiętniała 50. rocznicę osiągnięcia Parnella i pierwszą rocznicę powstania Maritime Council, organizacji zrzeszającej związki zawodowe pracowników transportu i górnictwa. Pracownicy administracji rządowej otrzymali dzień wolny, aby wziąć udział w paradach.[1]

W 1899 roku parlament ustanowił Święto Pracy świętem państwowym. Od 1910 roku obchodzi się je w czwarty poniedziałek października. Święto wyrosło z lokalnej historii pracy i działań związkowych na rzecz poprawy warunków zatrudnienia.[1]

Święto państwowe i prawa pracowników

Ustawa Holidays Act 2003 określa uprawnienia związane ze świętami państwowymi, a nowozelandzki urząd ds. zatrudnienia podaje, że Święto Pracy przypada w czwarty poniedziałek października. Pracownikom przysługuje płatny dzień wolny, jeśli święto przypada w dniu, w którym normalnie pracowaliby.[2][3]

Niektórzy pracownicy mogą być zobowiązani do pracy, jeśli przewiduje to ich umowa o pracę, a dany dzień byłby dla nich zwykłym dniem pracy. Za przepracowane godziny muszą otrzymać wynagrodzenie w wysokości co najmniej półtorakrotności stawki; jeśli byłby to dla nich zwykły dzień pracy, przysługuje im również inny dzień wolny.[3]

Ponieważ święto zawsze przypada w poniedziałek, pracownik, który zwykle pracuje w poniedziałki i ma wtedy wolne, może zyskać trzydniowy weekend. Uprawnienie zależy od zwykłego rozkładu pracy danej osoby, więc nie każdy automatycznie otrzymuje płatny dzień wolny.[2][3]

Sklepy i praktyczne planowanie

Święto Pracy nie jest w Nowej Zelandii dniem objętym ograniczeniami handlu. Główne krajowe ograniczenia dotyczą Bożego Narodzenia, Wielkiego Piątku, Dnia ANZAC przed godz. 13 i Niedzieli Wielkanocnej; Święta Pracy nie ma na tej liście. Poszczególne sklepy mogą jednak ustalać własne godziny otwarcia, dlatego odwiedzający powinni sprawdzić je lokalnie.[4]

W oficjalnej historii odnotowano parady jako element pierwszych obchodów Święta Pracy. Udokumentowane znaczenie tego święta w Nowej Zelandii nadal wiąże się z kampanią na rzecz ośmiogodzinnego dnia pracy, działalnością związkową i ustawowymi uprawnieniami pracowników.[1][2][3]