Święto Pracy w kraju Islandia

Dzień ustawowo wolny od pracy według islandzkiego prawa

Islandzka ustawa o 40-godzinnym tygodniu pracy nr 88/1971 wymienia 1 maja wśród ogólnych dni wolnych. Zgodnie z wytycznymi Konfederacji Pracy Islandii (ASÍ) dotyczącymi prawa pracy osoby zatrudnione na podstawie umów o pracę dzienną nie muszą pracować w dni ustawowo wolne, chyba że wyrażą na to zgodę. Wytyczne opisują też zasady wynagrodzenia, gdy dzień ustawowo wolny przypada w dzień roboczy, oraz wynagrodzenie za nadgodziny w przypadku pracy w święto.[1][2]

ASÍ opisuje ograniczone możliwości przeniesienia na mocy układów zbiorowych niektórych świąt ustawowo wolnych od pracy przypadających w czwartki: dnia Zmartwychwstania Pańskiego i Pierwszego Dnia Lata. W wytycznych nie wymieniono wśród nich 1 maja.[3]

Historia i znaczenie

Według ASÍ po raz pierwszy obchodzono 1 maja w Islandii w 1923 roku. W 1944 roku ustanowiono go dniem flagi, a później stał się ustawowym dniem wolnym na mocy ustawy o 40-godzinnym tygodniu pracy. Islandzkie obchody wyrosły z ruchu pracowniczego i nadal są okazją do refleksji nad jego osiągnięciami oraz obecnymi postulatami.[2][4]

Na świecie 1 maja stał się dniem pracowników związanym z kampanią na rzecz ośmiogodzinnego dnia pracy. ASÍ łączy jego międzynarodową historię z wydarzeniami robotniczymi w Chicago w 1886 roku i podaje, że Druga Międzynarodówka ustanowiła 1 maja międzynarodowym dniem pracowników w 1891 roku.[4]

Jak obchodzony jest ten dzień

Związki zawodowe organizują zgromadzenia publiczne i marsze. Relacja ASÍ z obchodów w Reykjavík w jednym z lat opisuje marsz, plenerowe zgromadzenie z przemówieniami i muzyką, wspólne śpiewanie, a potem spotkania przy kawie organizowane przez związki zawodowe. Trasa i program mogą się różnić, dlatego jest to przykład, a nie stały coroczny harmonogram.[4]

ASÍ relacjonowało także wydarzenia pierwszomajowe w miejscowościach w całym kraju, w tym marsze, przemówienia, muzykę i spotkania przy kawie. Przykłady te pokazują, że obchody nie ograniczają się do Reykjavík; lokalne związki i organizatorzy ustalają własne programy.[4]

Praktyczne skutki

1 maja wpływa na harmonogram pracy i wynagrodzenie na mocy islandzkich przepisów dotyczących dni ustawowo wolnych od pracy. Przed wyjściem sprawdź godziny otwarcia urzędów i banków. Godziny otwarcia i świąteczne rozkłady banków, sklepów i autobusów są różne; przed planowaniem sprawdź je u każdego usługodawcy.[1][3]