Święto Pracy w Irlandii
W Irlandii dniem wolnym od pracy jest pierwszy poniedziałek maja, natomiast tradycyjne święto majowe wiąże się z 1 maja i nadejściem lata. Irlandzkie zwyczaje obejmowały krzewy majowe, kwiaty i ogniska, a niektóre praktyki różniły się w zależności od regionu.[1][2]
Dzień wolny w pierwszy poniedziałek maja
Komisja ds. Stosunków w Miejscu Pracy wymienia pierwszy poniedziałek maja wśród dziesięciu dni wolnych od pracy w Irlandii. Oznacza to, że dzień wolny nie musi przypadać 1 maja: tradycyjna data święta i ustawowy dzień wolny to różne terminy.[1]
Przepisy o organizacji czasu pracy przyznają uprawnionym pracownikom świadczenie z tytułu dnia wolnego. Pracodawca może zapewnić płatny dzień wolny w święto, płatny dzień wolny w ciągu miesiąca, dodatkowy dzień urlopu wypoczynkowego albo dodatkowe wynagrodzenie za jeden dzień. Pracownicy pełnoetatowi kwalifikują się od razu; niepełnoetatowi po przepracowaniu co najmniej 40 godzin w poprzednich pięciu tygodniach. Święto nie przesuwa się automatycznie na następny dzień roboczy, jeśli przypada w dniu, w którym przedsiębiorstwo zwykle nie pracuje.[1]
Bealtaine i powitanie lata
W irlandzkiej tradycji ludowej Bealtaine, czyli święto majowe, witało lato kwiatami, tańcami i ogniami. Ludzie ozdabiali domy krzewami majowymi, kwiatami i janowcem, zwanym także kolcolistem, mając nadzieję na szczęście oraz ochronę domu i gospodarstwa. Są to zwyczaje historyczne, a nie opis praktyk stosowanych obecnie przez każdą społeczność.[2]
Muzeum Narodowe Irlandii odnotowuje wierzenia, zgodnie z którymi rodzina, zwierzęta gospodarskie i prace mleczarskie wymagały ochrony przed szkodliwymi siłami nadprzyrodzonymi. W XX wieku maj zaczęto również kojarzyć z procesjami religijnymi ku czci Najświętszej Maryi Panny oraz ołtarzykami majowymi ozdobionymi kwiatami.[2]
Krzewy majowe, kwiaty i zwyczaje regionalne
Krzew majowy był często gałęzią głogu ozdobioną wstążkami, pasami tkaniny, błyskotkami lub kolorowymi skorupkami jaj. Na wsi mógł stać przed domem, a w miastach czasem umieszczano go we wspólnym miejscu. Według muzeum zwyczaj ten był najsilniejszy w Leinster i regionie Midlands, a na zachodzie sięgał Galway, zaś na północy południowej części Ulsteru i Donegalu.[2]
Kwiaty majowe zbierano w wigilię święta; można z nich było robić bukieciki lub wianki. Muzeum podaje, że kwiaty umieszczane przy drzwiach i oknach były szczególnie popularne w północnej części Irlandii, zwłaszcza w południowym Ulsterze. Odnotowano również słupy majowe, tańce i obchody z udziałem Królowej Maja, zwłaszcza w miastach; nie były to zwyczaje powszechne.[2]
Ogniska i praktyczne planowanie
Ogniska i tańce w wigilię święta majowego były częścią irlandzkich obchodów. Muzeum odnotowuje, że bydło przepędzano przez żar, wierząc, iż pomoże to zachować jego zdrowie. Tradycja ognisk przetrwała szczególnie we wschodniej Irlandii i niektórych częściach Munsteru; muzeum wspomina również o wspólnych ogniskach w miastach, między innymi w Limerick i Belfaście.[2]
Dzień wolny wiąże się z uprawnieniem pracowniczym, ale nie gwarantuje, że każdy pracownik będzie miał wolny poniedziałek. Komisja ds. Stosunków w Miejscu Pracy opisuje dostępne świadczenia i wyjaśnia, że pracownikom pracującym w dzień ustawowo wolny nadal przysługuje odpowiednie świadczenie. Przed planowaniem należy sprawdzić godziny otwarcia i organizację usług w odpowiednim sklepie, urzędzie lub u przewoźnika.[1]
Święto Pracy w Irlandii: najczęstsze pytania
Czy Święto Pracy jest w Irlandii dniem wolnym od pracy?
Czy wszyscy mają wtedy wolne?
Niekoniecznie. Uprawnionym pracownikom przysługuje jedno ze świadczeń związanych z dniem wolnym, wybrane przez pracodawcę; może to być płatny czas wolny albo dodatkowe wynagrodzenie. Niektórzy pracownicy mogą tego dnia pracować.[1]
Czy przysługuje automatyczny dzień wolny w zamian?
Nie. Komisja ds. Stosunków w Miejscu Pracy informuje, że jeśli dzień ustawowo wolny przypada w dniu, w którym przedsiębiorstwo zwykle nie pracuje, prawo nie gwarantuje wolnego w następnym dniu roboczym. Pracownikom nadal może przysługiwać inne świadczenie związane z dniem wolnym.[1]
Czym jest krzew majowy?
To krzew, często głóg, ozdobiony między innymi wstążkami, pasami tkaniny, błyskotkami lub kolorowymi skorupkami jaj. Muzeum Narodowe Irlandii odnotowuje zarówno zwyczaje domowe, jak i wspólnotowe; tradycja ta była najsilniejsza w Leinster i regionie Midlands.[2]
Czy sklepy i transport publiczny będą otwarte?
Przed wyjściem sprawdź godziny otwarcia i organizację usług w odpowiednim sklepie, urzędzie lub u przewoźnika.[1]
Źródła i materiały referencyjne
Źródła dotyczące święta Święto Pracy w kraju Irlandia:
- Public Holidays- Workplace Relations Commission
- Traditions and customs May Day / Bealtaine- National Museum of Ireland