İsrail Bağımsızlık Günü (Yom HaAtzmaut)
Yom HaAtzmaut, 1948’de devletin kuruluşunu anan İsrail’in ulusal bayramıdır. İsrail için şehit düşen askerler ve düşmanca eylemlerin kurbanları için Anma Günü’nü izler; ulusal meşale yakma töreni yas döneminden kutlamaya geçişi simgeler.[1][2]
Tarih ve yasal statü
5709–1949 sayılı Bağımsızlık Günü Yasası, bayramı 5 İyar’a koyar; bu tarih Şabat’la çakışacaksa bayram yakın bir tarihte kutlanır. 5 İyar cumartesiye denk gelirse bayram 3 İyar’a, cumaya denk gelirse 4 İyar’a, pazartesiye denk gelirse 6 İyar’a alınır. Yasa, günü resmî tatil ilan eder ve başbakana gerekli çalışma ve hizmetleri düzenleme yetkisi verir.[1]
İbrani takvimindeki tarih her yıl Miladi takvimde farklı bir güne denk gelebilir. Bağımsızlık Günü her zaman İsrail için şehit düşen askerler ve düşmanca eylemlerin kurbanları için Anma Günü’nün ertesi günü kutlanır; böylece kutlama, öncesindeki anma günüyle bağ kurar.[2]
Kökeni ve anlamı
14 Mayıs 1948’de, o yıl 5 İyar’a denk gelen tarihte, David Ben-Gurion İsrail Devleti’nin Kuruluş Bildirgesi’ni Tel Aviv’de okudu ve Geçici Devlet Konseyi üyeleriyle birlikte imzaladı. Bildirge, Britanya Mandası sona ererken yayımlandı. Bayram bu kuruluş olayını ve İsrail’in bağımsızlığını anar.[2]
Ardışık Anma Günü ve Bağımsızlık Günü kutlamaları kendine özgü bir ulusal sıra oluşturur: önce anma gelir; ardından Bağımsızlık Günü arifesindeki resmî tören kutlamaların başladığını bildirir.[2][3]
Törenler ve kutlamalar
Devletin meşale yakma töreni Kudüs’teki Herzl Dağı’nda düzenlenir. Sanatsal gösteriler ve bayrak taşıyıcılarının geçit töreniyle Anma Günü’nü sona erdirip Bağımsızlık Günü’nü başlatır. Knesset, 1950’den beri düzenlenen bu töreni uzun süredir sürdürülen yıllık bir etkinlik olarak tanımlar.[3]
Kutlamalarda ayrıca kent mekânlarında açık hava gösterileri ve havai fişekler yer alır. Bayram günü cumhurbaşkanı, üstün başarı gösteren İsrail Savunma Kuvvetleri askerlerini ağırlar; Kudüs’te Uluslararası Gençler için Kitab-ı Mukaddes Yarışması düzenlenir ve İsrail Ödülü töreni resmî etkinlikleri tamamlar. Çok sayıda askerî üs halka açılır ve birçok sinagogda Hallel dualarını ve İsrail Devleti için bir duayı içeren bayram ayinleri yapılır.[2]
Pratik etkileri
Bağımsızlık Günü yasal bir resmî tatildir ve İsrail hükümetinin resmî takviminde iş günü olmayan bir gün olarak tanımlanır. Yasa, başbakana hangi çalışma ve hizmetlerin süreceğini, bunların saat ve düzenlemeleri dahil belirleme yetkisi verir; bu nedenle bayramda tüm hizmetler aynı programa göre çalışmaz.[1][4]
Knesset’in açıklamasında halka açık kutlamalar ve resmî etkinlikler belgelenir. Bayram çalışma saatlerini veya sefer tarifesini öğrenmek için kullanmayı planladığınız bankaya, mağazaya, ulaşım hizmeti sağlayıcısına ya da etkinlik mekânına doğrudan danışın.[1][2]
Sık sorulan sorular
Yom HaAtzmaut ne zaman kutlanır?
İbrani takviminde 5 İyar’a denk gelir; tarih cuma, cumartesi veya pazartesiye rastlarsa yasayla belirlenen değişiklikler uygulanır. Miladi takvimdeki tarihi her yıl değişir.[1]
Anma Günü’nü neden izler?
İş günü olmayan bir gün mü?
Bankalar, mağazalar ve toplu taşıma açık mı?
Bankalar, mağazalar ve toplu taşıma sağlayıcıları bayram çalışma saatlerini ve sefer tarifelerini kendileri belirler; plan yapmadan önce doğrudan onlara danışın.[1]
Kaynaklar ve referanslar
İsrail içindeki Bağımsızlık Günü (Yom HaAtzmaut) için kullanılan kaynaklar:
- Independence Day Law - 5709 (1949)- The Knesset
- Independence Day- The Knesset
- Israel Celebrates Independence Day- The Knesset
- APRIL 2023 | IYAR 5783- Government of Israel