Kıbrıs’ta Paskalya Pazarı
Kıbrıs’ta Paskalya Pazarı, İsa’nın Dirilişi’nin Ortodoks kutlaması olan Paskalya’dır. Kıbrıs Kilisesi, ibadet, kırmızı yumurtalar ve aile buluşmalarıyla kutlanan bu büyük yortunun geleneklerinin Paskalya sonrasındaki günlerde de sürdüğünü anlatır.[1]
Anlamı ve tatil statüsü
Kıbrıs Kilisesinin anlatımında Paskalya, Diriliş’i ve ölümden yaşama geçişi kutlar. Kitapçıkta, yortu için Kıbrıs’ta kullanılan “Lambri” adı da kaydedilir; “Parlak Olan” anlamına gelir.[1]
Sitenin takviminde Paskalya Pazarı resmi tatil olarak listelenir. Çalışma Bakanlığının istihdam rehberinde Paskalya Pazarı, perakende çalışanları ile otel ve eğlence merkezi çalışanları için ücretli izin günü olarak belirtilir. Diğer işyerlerinde çalışanların izni bireysel sözleşmelere, anlaşmalara veya toplu iş sözleşmelerine bağlıdır. Bakanlık sayfasında genel bir telafi günü kuralı belirtilmez.[2]
Kilise ayinleri ve Paskalya gelenekleri
Kıbrıs Kilisesi, cumartesi gecesi kilise avlularında düzenlenen gece yarısı Diriliş ayinini anlatır. Paskalya Pazarı’nda kiliselerde Sevgi Vespersi kutlanır; kitapçığa göre bu ayinde İncil birkaç dilde okunur.[1]
Öncesindeki Kutsal Hafta’da pazara uzanan gelenekler vardır. Kitapçıkta Kutsal Perşembe günü yumurtaların kırmızıya boyanması ve haç biçimli çöreklerin yapılması kaydedilir. Kutsal Cuma günü cemaat, çiçeklerle süslenmiş Epitaf’ı kasaba ve köy sokaklarında taşır. Kutsal Cumartesi sabahındaki “İlk Diriliş” sırasında ikonlardaki siyah örtüler kaldırılır, defne ve mersin yaprakları serpilir, cemaat sıralara vurur.[1]
Yemekler ve aile buluşmaları
Kırmızı yumurtaları tokuşturmak bir Paskalya geleneğidir. Kıbrıs Kilisesinin kitapçığı, ailelerin Paskalya Pazarı’nda bir araya gelip kuzuyu fırında veya ateşte pişirdiğini ve birlikte yemek yediğini anlatır. Adanın Paskalya yiyecekleri arasında flaounes, yumurtayla süslenen çörekler olan avkotes ve kırmızı yumurtalar da sayılır.[1]
Kıbrıs’ın resmi turizm portalı, flaounes’i yumurta, peynir, kuru üzüm ve naneyle yapılan tuzlu peynirli börekler olarak tanımlar; geleneksel olarak Yunan Ortodoks Paskalyası için hazırlanıp oruç bittikten sonra yenir. Günümüzde fırınlarda yıl boyunca bulunabildiğini, Paskalya döneminde ise daha yaygın olduğunu belirtir.[4]
İş ve günlük planlama
İstihdam rehberinde Paskalya Pazarı ve Paskalya Pazartesisi, perakende çalışanları ile otel ve eğlence merkezi çalışanlarının ücretli izin günleri arasında sayılır. Diğer işyerlerinde izin ilgili sözleşmeye veya toplu iş sözleşmesine bağlıdır; bu nedenle tatil, tek başına her çalışana izin günü sağlamaz.[2]
Kıbrıs Merkez Bankası her cumartesi ve pazar kapalı olduğunu belirtir ve yıllara göre banka tatili takvimleri yayımlar. Sayfasında diğer bankaların, mağazaların veya ulaşım hizmetlerinin açılış saatleri yer almaz; bu nedenle ziyaretçiler kullanmayı düşündükleri sağlayıcıya doğrudan danışmalıdır.[3]
Sık sorulan sorular
Paskalya Pazarı Kıbrıs’ta resmi tatil mi?
Evet. Çalışma Bakanlığı, perakende, otel ve eğlence merkezi çalışanlarına ücretli izin verildiğini özellikle belirtir; diğer işyerlerinin düzenlemeleri sözleşmelere veya toplu iş sözleşmelerine bağlıdır.[2]
Tüm çalışanlar otomatik olarak telafi günü alır mı?
Çalışma Bakanlığının rehberinde Paskalya Pazarı için genel bir telafi günü belirtilmez. Rehbere göre çoğu işyerindeki izinler iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleriyle belirlenir; perakende, otel ve eğlence merkezi çalışanları için özel ücretli tatil hükümleri vardır.[2]
Ziyaretçiler Paskalya Pazarı’nda neler görebilir?
Kıbrıs Kilisesi, Sevgi Vespersi’ni, kırmızı yumurta tokuşturmayı ve kuzulu aile yemeklerini anlatır. Ayin saatleri ve yerel düzenlemeler kiliseye göre değişebilir; ayrıntılar için cemaate danışın.[1]
Bankalar açık mı?
Kıbrıs Merkez Bankası her cumartesi ve pazar kapalı olduğunu söyler. Sayfasında banka tatili takvimleri yayımlanır, ancak her bankanın veya şubenin açılış bilgisi verilmez.[3]
Kaynaklar ve referanslar
Kıbrıs içindeki Paskalya Pazarı için kullanılan kaynaklar:
- PASCHA (EASTER) THE WAY TO REDEMPTION- Church of Cyprus, Synodic Office of Pilgrimage Tours
- Terms of Employment Defined by Law or Decree (working time, paid leave, right to time off, overtime work, dismissals)- Department of Labour Relations, Ministry of Labour and Social Insurance, Republic of Cyprus
- Working Hours & Bank Holidays- Central Bank of Cyprus
- Flaouna- Deputy Ministry of Tourism, Republic of Cyprus