Bolivya’da And-Amazon ve Chaco Yeni Yılı
Bolivya, yerli halkların geleneklerini, dünya görüşlerini ve atalarından kalan bilgilerini tanıyarak And-Amazon ve Chaco Yeni Yılı’nı her 21 Haziran’da kutlar. Ülkenin farklı bölgelerindeki kutsal alanlarda törenlerin düzenlendiği ulusal resmî tatildir.[1][2]
Bolivya’da yasal olarak tanınan bir tatil
Bolivya’nın 1128 sayılı Yasası, 21 Haziran’ı And-Amazon ve Chaco Yeni Yılı olarak adlandırır ve ülkenin Yerli Köylü Ulusları ve Halklarının geleneklerinin, dünya görüşlerinin ve atalarından kalan bilgilerinin bir ifadesi olarak tanımlar. Yasa, her halkın dünya görüşüne uygun olarak kutsal alanlarda tören ve ritüeller düzenlenmesini öngörür; ulusal ve yerel makamlara da kutlamayı teşvik etme görevi verir.[1]
Tarih, Bolivya’nın ulusal tatil düzenlemelerinde kamu ve özel sektör faaliyetlerinin durdurulduğu bir gün olarak da yer alır. Tatilin yasal tarihi 21 Haziran’dır; bu tarih pazar gününe denk gelirse ayrı bir hükümet kararnamesi veya resmî takvim, izin gününde değişiklik yapılacağını belirtebilir. Geçerli düzenleme için güncel duyuruları kontrol edin.[2][3]
Bolivya genelinde farklı anlamlar
Tatil, farklı yerli gelenekleri ulusal bir ad altında bir araya getirir. Hükümet haberlerinde kış gündönümü Aymara kültüründe Willka Kuti, Keçuva kültüründe Inti Raymi, ova kültürlerinde ise Lucero del Alba olarak tanımlanır. Chaco toplulukları hakkındaki haberlerde kutlamanın sabah yıldızını karşılama geleneğiyle ilişkisi de anlatılır. Bu adlar ve anlamlar, tek tip bir kutlamadan ziyade bölgesel farklılıkları yansıtır.[1][4]
And-Amazon ve Chaco Yeni Yılı, gündönümü ve yeni bir tarımsal döngüyle ilişkilendirilir. Bolivya yasası günün merkezine yerli bilgilerini ve ritüel uygulamalarını koyar.[1][4]
Törenler ve pratik planlama
Kutlamalar, arkeolojik alanlar ve yerel tören yerleri dâhil kutsal mekânlarda yapılır. Ulusal bir hükümet haberinde Pachamama’ya ve güneşe şükür törenleri, güneşin ilk ışınlarının karşılanması, dans, müzik ve yerel yemeklerin yer alabileceği buluşmalar anlatılır. Etkinlikleri belediye veya departman yönetimleri, mahalle grupları ve topluluklar düzenleyebilir; uygulamalar yere göre değişir.[1][4]
Kamu ve özel sektör faaliyetlerinin ülke çapında durdurulması uyarınca devlet daireleri ve iş yerleri kapanır. Bankalar, dükkânlar, turistik yerler ve ulaşım hizmetleri kendi çalışma saatlerini belirler; bu nedenle bir tören alanına gitmeden önce doğrudan hizmet veya mekândan bilgi alın ve yerel etkinlik duyurularını kontrol edin.[2][3]
Sık sorulan sorular
And-Amazon ve Chaco Yeni Yılı ne zaman?
Bolivya genelinde resmî tatil mi?
Evet. Bolivya’nın ulusal tatil düzenlemeleri, ülke genelinde kamu ve özel sektör faaliyetlerinin durdurulduğu tatil olarak belirler.[2]
Kutlama sırasında neler olur?
Bankalar, dükkânlar ve toplu taşıma açık olur mu?
Bankalar, dükkânlar ve ulaşım şirketleri çalışma saatlerini kendileri belirler; plan yapmadan önce her sağlayıcıya danışın.
Kaynaklar ve referanslar
Bolivya içindeki And Dağları-Amazonya ve Chaco Yeni Yılı için kullanılan kaynaklar:
- Culturas: Año Nuevo Andino Amazónico y del Chaco convoca a la unidad entre los bolivianos- Agencia Boliviana de Información
- DECRETO SUPREMO N° 2750- Aduana Nacional, reproducing the Gaceta Oficial del Estado Plurinacional de Bolivia
- EL GOBIERNO NACIONAL PRESENTA UNA NUEVA AGENDA DE FERIADOS- Ministerio de Trabajo, Empleo y Previsión Social
- Año Nuevo Andino Amazónico y Chaqueño 5.534 se celebrará en 68 sitios sagrados del país pese a los bloqueos- Agencia Boliviana de Información