Bolivya’da Bütün Ruhlar Günü
Bolivya’da 2 Kasım, Día de Todos los Difuntos adıyla anılan ulusal resmî tatil olan Bütün Ruhlar Günü olarak kutlanır. Bu günde ölenler anılır ve vefat eden aile üyelerini karşılamak için mast’aku sofraları da dâhil olmak üzere aile sunuları hazırlanır.[1][2]
Ulusal tatil günü
Bolivya’nın 2750 sayılı Yüksek Kararnamesi, 2 Kasım’ı Día de Todos los Difuntos olarak listeler; bu ulusal tatilde kamu ve özel sektördeki faaliyetler durdurulur. Kararnamenin hükümleri uyarınca ülke genelindeki çalışanlar o gün izinli olur.[1]
Kararnamenin genel kuralına göre pazar gününe rastlayan tatiller izleyen pazartesiye alınır; ancak Bütün Ruhlar Günü bu otomatik aktarımdan açıkça hariç tutulur. Tarih 2 Kasım olarak kalır; belirli bir yılın tatilinde ayrıca bir değişiklik yapılması için resmî bir duyuruyla doğrulama gerekir.[1]
Anlamı ve geçmişi
Bu tatil, Hristiyan takviminde ölen imanlıları anma dönemine denk gelir. Hristiyan kültürü üzerine yazan Bolivyalı bir ilahiyatçı, özellikle And bölgesinde Hristiyan inancıyla And Dağları’na özgü dini dünya görüşünün, ölülerin yaşayanlarla bağını koruduğu anlayışında nasıl buluştuğunu anlatır.[2]
Bu anlatıma göre birçok kişi, vefat eden yakınlarının bu anma dönemi civarında geri döndüğüne inanır. Bu inanç, anmanın onlar için dua etmenin yanı sıra ölüleri karşılayıp onlarla paylaşmayı da içermesini açıklar.[2]
Mast’aku sunuları
Mast’aku, vefat eden aile üyelerini veya arkadaşları karşılamak için hazırlanan bir sunu sofrasıdır. Bolivyalı bir üniversite; yiyecek, içecek, çiçek ve tantawawalar bulunan sofraları anlatır ve ailelerin anılan kişiyle bağlantılı bir isim, fotoğraf veya hatıra eşyası koyabileceğini belirtir.[3]
Sofranın düzeni için tek bir zorunlu biçim yoktur: Üniversitenin anlatımına göre nesnelerin taşıdığı anlam önemlidir ve sofraya anılan kişinin tanıyacağı şeyler konabilir. Bir ilahiyatçı da yiyeceklerle süslenen mast’aku sofralarının evlerde ve mezarlıklarda kurulduğunu anlatır.[2][3]
Ailelerin birlikte andığı bir gün
Bu kaynaklarda anlatılan gelenekler, ülke çapında tek tip bir törenden ziyade sunular aracılığıyla ölüleri anmaya ve karşılamaya odaklanır. Kaynaklar And geleneklerini ve bir üniversitenin ülke çapında geleneksel olarak sunulan uygulamaya ilişkin anlatımını belgelemektedir; ancak her ailenin veya bölgenin bu günü aynı şekilde geçirdiğini ortaya koymamaktadır.[2][3]
Neler beklenmeli?
Kamu ve özel sektördeki faaliyetlerin durdurulması kapsamında devlet daireleri ve iş yerleri kapanır. Mağazalar, bankalar ve ulaşım hizmetleri kendi çalışma saatlerini belirler; bu nedenle plan yapmadan önce hizmet sağlayıcılara danışın.[1]
Sıkça sorulan sorular
Bolivya’da Bütün Ruhlar Günü ne zaman?
Her yıl 2 Kasım’da, yasal adı Día de Todos los Difuntos olan tatil olarak kutlanır.[1]
Resmî tatil mi?
Evet. Kararname, kamu ve özel sektördeki faaliyetlerin durdurulduğu ulusal bir tatil olarak listeler.[1]
2 Kasım pazara denk gelirse tatil pazartesiye alınır mı?
Kararnamedeki otomatik pazartesiye aktarma kuralı, Bütün Ruhlar Günü’nü açıkça hariç tutar. Belirli bir yılı etkileyen ayrı bir karar olup olmadığını resmî duyurulardan kontrol edin.[1]
Mast’aku nedir?
Vefat eden bir aile üyesini veya arkadaşı karşılamak için hazırlanan sunu sofrasıdır. Örnek olarak yiyecek, içecek, çiçek ve tantawawaların yanı sıra fotoğraf veya hatıra eşyası gibi kişisel anımsatıcılar da anlatılır.[3]
Mağazalar ve ulaşım hizmetleri açık mı?
Mağazalar ve ulaşım hizmetleri kendi çalışma saatlerini belirler; seyahate çıkmadan veya bir yeri ziyaret etmeden önce her hizmet sağlayıcıya danışın.
Kaynaklar ve referanslar
Bolivya içindeki Bütün Ruhlar Günü için kullanılan kaynaklar:
- DECRETO SUPREMO N° 2750 (feriados nacionales)- Gaceta Oficial del Estado Plurinacional de Bolivia
- Aporte del calendario cristiano a nuestros pueblos- yachay, Universidad Católica Boliviana
- La carrera de Trabajo Social armó y explicó el significado del Mast´aku o mesa de Todos Santos- Universidad Central (UNICEN), Bolivia