Azerbaycan’da Novruz Bayramı
Azerbaycan’da Novruz olarak bilinen Novruz Bayramı, baharın gelişini simgeler ve yenilenme ile astronomik yeni yılla ilişkilendirilir.[2] Azerbaycan İş Kanunu, Novruz’u beş günlük bir tatil dönemi olarak tanır; tarihler her yıl ilgili makam tarafından belirlenir.[1]
Azerbaycan’daki anlamı ve yeri
Novruz, bahar ekinoksu döneminde kutlanır. UNESCO Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Komisyonu, ekinoksun 20 veya 21 Mart’a denk geldiğini belirtir. Komisyonun açıklamasına göre bayram, eski yılı geride bırakıp baharın yenilenmesini karşılama zamanıdır.[2]
Novruz birçok ülkede kutlanır ve UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi’ne çok uluslu bir unsur olarak kaydedilmiştir. Gelenekleri topluluklara göre değişir; burada anlatılan âdetler Azerbaycan’la ilişkilidir.[2]
Hazırlıklar ve mevsimsel gelenekler
Azerbaycan’da bayram hazırlıkları önceden başlar. Novruz’dan önceki haftalarda salı günleri sırasıyla su, ateş, toprak ve havayla ilişkilendirilir. Akhir Charshanba adı verilen son salı, ev temizliği ve bayram yemeklerinin hazırlanması için bir zaman olarak anlatılır.[2]
Aileler, Novruz’un simgelerinden olan filizlenmiş tohumlardan semeni yetiştirir; yumurtaları süsleyip mum yakabilir. Millî Komisyon ayrıca çocukların bayram ikramları almak için komşularının kapısına şapka bıraktığını, insanların açık havada ateşlerin çevresinde toplanıp dans ettiğini veya ateşlerin üzerinden atladığını aktarır.[2]
Yemekler, ziyaretler ve halka açık kutlamalar
Honça adı verilen geleneksel sunum, tatlılar, kuruyemişler, mumlar ve başka ikramlarla düzenlenmiş bir tepsidir. Bayram sofrasında semeni bulunabilir; aileler ve komşular yemeklerini paylaşır. Millî Komisyon, pilavı bu güne özgü başlıca yemeklerden biri olarak tanımlar.[2]
Halka açık kutlamalarda halk müziği, ip üzerinde yürüme, güreş ve Kos-Kosa ile Keçal karakterlerinin yer aldığı sokak gösterileri bulunabilir. Komisyon, Novruz’un ikinci gününde akraba ve arkadaşların mezarlarının ziyaret edildiğini de aktarır.[2]
Bayramın resmî durumu ve pratik planlama
Azerbaycan İş Kanunu’nun 105. maddesi Novruz’u beş günlük tatil olarak sıralar ve izin günleri arasında sınıflandırır. Tarihler her yıl ilgili makam tarafından belirlenip duyurulur. Bir izin günü bayrama denk gelirse bayramdan sonraki ilk iş gününe aktarılır; makamlar iş ve dinlenme günlerini peş peşe getirmek için düzenleme de yapabilir.[1]
Novruz, 20 veya 21 Mart’a denk gelen bahar ekinoksuyla ilişkilidir. Çalışılmayan dönemi her yıl açıklanan resmî bayram takvimi belirler; seyahat etmeden veya işlerinizi ayarlamadan önce bankaların, mağazaların ve ulaşım sağlayıcılarının çalışma saatlerini doğrudan kontrol edin.[1][2]
Sık sorulan sorular
Novruz Azerbaycan’da resmî tatil mi?
Evet. İş Kanunu, Novruz’u izin günleri arasında sayar ve beş günlük bir tatil dönemi olarak tanır. Tarihler her yıl ilgili makam tarafından belirlenir.[1]
Azerbaycan’da Novruz Bayramı ne zaman?
Telafi günleri uygulanıyor mu?
İş Kanunu’na göre bir izin günü bayrama denk geldiğinde bayramdan sonraki ilk iş gününe aktarılır. Makamlar iş ve dinlenme günlerini peş peşe getirmek için düzenleme de yapabilir.[1]
Bankalar, mağazalar ve toplu taşıma açık mı?
İş Kanunu tatil dönemini belirler, ancak işletmelerin veya ulaşım hizmetlerinin çalışma saatlerini düzenlemez. Çalışma takvimlerini yerel hizmet sağlayıcılardan kontrol edin.[1]
Kaynaklar ve referanslar
Azerbaycan içindeki Novruz Bayramı için kullanılan kaynaklar: