Pravoslavni Vaskrs u Srbiji
Pravoslavni Vaskrs slavi vaskrsenje Isusa Hrista i jedan je od centralnih praznika Srpske pravoslavne crkve. U Srbiji neradni praznični period traje od Velikog petka do drugog dana Vaskrsa, a obeležavaju ga crkvena bogosluženja i ukrašena jaja.[1][2]
Značenje i datum
Srpska pravoslavna crkva opisuje Vaskrs kao proslavu Hristove pobede nad smrću. Vaskrs pada u nedelju, a datum se menja iz godine u godinu; Crkva objašnjava da se slavi prve nedelje nakon prvog punog meseca posle prolećne ravnodnevice i jevrejske Pashe.[2]
Ovaj hrišćanski praznik obeležavaju crkve širom sveta, mada se kalendari i datumi mogu razlikovati. U Srbiji su i verski običaji i zakonom utvrđen neradni period deo godišnjeg kalendara.[1][2]
Crkvena bogosluženja i običaji
Dani uoči Vaskrsa obuhvataju bogosluženja na Veliki petak i Veliku subotu. U publikaciji Srpske pravoslavne crkve opisuje se kako se vernici klanjaju Plaštanici, platnu sa prikazom Hrista nakon skidanja sa krsta, i učestvuju u litiji sa svećama oko crkve tokom vaskršnjeg bogosluženja.[2]
Ukrašena jaja vidljiv su deo proslave. U publikaciji Crkve crvena boja opisana je kao simbol radosti i Vaskrsenja, a beleže se i pozdrav „Hristos voskrese“ i odgovor „Vaistinu voskrese“. Opisano je i tucanje ukrašenim jajima nakon bogosluženja.[2]
Četvorodnevni neradni period
Zakon Srbije priznaje vaskršnje praznike od Velikog petka do drugog dana Vaskrsa, odnosno Vaskršnjeg ponedeljka. Ministarstvo rada ubraja ih među verske praznike koji se ne rade; zasebno navodi da zaposleni iz drugih hrišćanskih zajednica mogu koristiti vaskršnje praznike prema svom kalendaru.[1]
Pravilo o prenošenju neradnog dana kada državni praznik padne u nedelju važi za određene državne praznike. Ministarstvo navodi da se verski praznici ne prenose na prvi naredni radni dan, pa se po tom pravilu ne dobija dodatni zamenski dan.[1]
Šta možete očekivati
U obaveštenju Vlade Srbije navodi se da državni i drugi javni organi, preduzeća i druge privredne organizacije ne rade tokom utvrđenih državnih i verskih praznika. Narodna banka Srbije takođe objavljuje kalendar praznika u kojem su dani pravoslavnog Vaskrsa navedeni kao neradni. Pre putovanja ili planiranja proverite raspored konkretne prodavnice ili prevoznika.[3][4]
Često postavljana pitanja
Da li je Pravoslavni Vaskrs državni praznik u Srbiji?
Da. Vaskršnji praznici obeležavaju se kao neradni dani od Velikog petka do drugog dana Vaskrsa, Vaskršnjeg ponedeljka.[1]
Da li Srbija daje zamenski dan ako Vaskrs padne u nedelju?
Po pravilu za državne praznike ne dobija se zamenski dan. Ministarstvo rada navodi da se verski praznici ne prenose na prvi naredni radni dan.[1]
Koji se pozdrav koristi za Vaskrs?
Uobičajen pozdrav je „Hristos voskrese“, na koji se odgovara „Vaistinu voskrese“.[2]
Da li rade prodavnice i javni prevoz?
Vlada navodi da javni organi i preduzeća ne rade tokom utvrđenih verskih praznika. Pre putovanja proverite radno vreme prodavnica i prevoznika.[3]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Pravoslavni Vaskrs u Srbija:
- Државни и верски празници Републике Србије- Ministry of Labour, Employment, Veteran and Social Affairs of the Republic of Serbia
- Васкршњи обичаји- Svetosavsko Zvonce, Serbian Orthodox Church
- Нерадни дани од 25. до 28. априла и 1. и 2. мај- Government of the Republic of Serbia
- Public holidays in Serbia- National Bank of Serbia