Pravoslavni Božić u Srbiji
Pravoslavni Božić, koji se na srpskom zove Božić, slavi se 7. januara. U Srbiji je to neradni verski praznik, kojem prethode Badnji dan i običaji Badnje večeri 6. januara.[1][2]
Verski praznik i neradni dan
Zakon o državnim i drugim praznicima Srbije navodi prvi dan Božića, 7. januar, kao verski praznik. Prema zakonu, državni organi, preduzeća i druge organizacije uglavnom ne rade tokom takvih praznika, dok se zahteva neprekidan rad službi kada bi prekid naškodio građanima ili državi; mogu da rade i preduzeća čiji posao zahteva neprekidan rad.[2]
Prema uputstvu Ministarstva, verski praznici se ne prenose na prvi naredni radni dan ako padnu u nedelju. Pravilo o prenošenju važi za državne praznike, a ne za verske, pa Pravoslavni Božić ostaje 7. januara.[1][2]
Badnji dan i badnjak
Dan uoči Božića je Badnji dan. Srpska pravoslavna crkva opisuje badnjak, obično mladi hrast, kao simbol Hrista i njegovog dolaska na svet. Njegovo paljenje podseća na toplotu koja je pružena novorođenom Hristu, a Crkva ga povezuje i sa novim životom, nadom i Krstom.[3]
U prikazu Crkve objašnjena su i dva poznata kućna običaja: unošenje slame kao podsećanja na jasle i stavljanje poklona u slamu kao podsećanja na darove koje su doneli mudraci. Turistička organizacija Srbije opisuje paljenje badnjaka u domovima i na zajedničkim okupljanjima u portama, što pokazuje da se praznik može obeležavati u porodičnom okruženju ili na javnim okupljanjima.[3][4]
Božićni običaji
Božić je verski praznik Hristovog rođenja. U Srbiji su crkvena bogosluženja deo praznika: Srpska pravoslavna crkva izveštava o božićnim liturgijama u crkvama, uključujući Hram Svetog Save u Beogradu.[5] Običaj sa badnjakom jedna je od prepoznatljivih srpskih osobenosti koje opisuju Crkva i nacionalna turistička organizacija.[3][4]
Običaji se mogu razlikovati među domaćinstvima i mestima. Turistička organizacija opisuje unošenje hrasta u dom i zajedničko paljenje ispred crkava; prikaz Crkve obuhvata i kućne običaje. Ovi izvori navode primere, a ne jedan obavezan način proslave.[3][4]
Šta posetioci mogu očekivati
Zakon propisuje opšte pravilo da državni organi, preduzeća i uslužne organizacije ne rade tokom verskih praznika, uz izuzetke za neophodne službe i delatnosti koje rade neprekidno.[2] Za radno vreme i raspored obratite se direktno ustanovi, prodavnici ili prevozniku čije usluge planirate da koristite.
Pravoslavni Božić u Srbiji: česta pitanja
Kada se u Srbiji slavi Pravoslavni Božić?
Da li je Pravoslavni Božić neradni dan u Srbiji?
Da li se daje zamenski dan ako 7. januar padne u nedelju?
Da li će prodavnice, banke i javni prevoz raditi?
Zakon propisuje opšte pravilo da se ne radi, uz izuzetke za neophodne službe i delatnosti koje rade neprekidno. Pre putovanja proverite radno vreme kod pojedinačnih pružalaca usluga i prevoznika.[2]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Pravoslavni Božić u Srbija:
- Državni i vеrski praznici Rеpublikе Srbijе- Ministry of Labour, Employment, Veteran and Social Affairs of the Republic of Serbia
- Zakon o državnim i drugim praznicima u Republici Srbiji- Paragraf Lex
- Бадњи дан- Serbian Orthodox Church
- Lighting the Badnjak- National Tourism Organisation of Serbia
- Патријарх Порфирије: Нека и у нашим породицама, налик на Христову, непрестано влада мир, љубав и радост- Serbian Orthodox Church