Dan sećanja u Hrvatskoj
Hrvatska obeležava Dan sećanja 18. novembra kao državni praznik i neradni dan. Njegov puni zakonski naziv posvećen je žrtvama Domovinskog rata i stradanju Vukovara i Škabrnje, koje ovom datumu daje posebno značenje u Hrvatskoj.[1]
Dan sećanja u Hrvatskoj
Zakon navodi 18. novembar kao Dan sećanja na žrtve Domovinskog rata i Dan sećanja na žrtve Vukovara i Škabrnje. Hrvatski sabor usvojio je zakon u novembru 2019. godine, a stupio je na snagu 1. januara 2020.[1]
Datum podseća na 18. novembar 1991. godine, kada je slomljen otpor hrvatskih branitelja u Vukovaru, posle gotovo tromesečne opsade koju su sprovele bivša Jugoslovenska narodna armija i srpske paravojne jedinice. Širim nazivom praznika zakon posvećuje ovaj dan i žrtvama Domovinskog rata.[1][2]
Vukovar i Škabrnja
Vukovar je u središtu obeležavanja ovog dana. Hrvatska vlada opisuje ga kao simbol otpora i odbrane tokom Domovinskog rata. Sećanje se odaje i Škabrnji: izveštaj Ministarstva hrvatskih branitelja iz 2017. opisuje ubistvo civila i branitelja tamo 18. novembra 1991. godine; navodi da je tog dana ubijeno 43 civila.[3][4]
Kako se obeležava
U Vukovaru se tradicionalno održava Kolona sećanja, koja kreće od bolničkog kruga prema Memorijalnom groblju. Učesnici i zvaničnici polagali su vence i ruže i palili sveće na groblju; komemoracije su obuhvatale i versku službu i odavanje počasti na Ovčari.[3][5]
Škabrnja održava sopstvene komemoracije. U izveštajima Ministarstva opisuju se komemorativna povorka do spomen-obeležja, polaganje venaca, paljenje sveća i misa za poginule u Domovinskom ratu. Ova lokalna obeležavanja daju državnom datumu posebna središta u istočnoj i priobalnoj Hrvatskoj.[4]
Uticaj praznika na rad i prodavnice
Zakon određuje 18. novembar kao državni praznik i neradni dan. Zaposleni u Hrvatskoj imaju pravo na naknadu zarade za državne praznike; zakon dopušta i Vladi da odredi državna tela i druge organizacije koje moraju da rade. Ako praznik padne u nedelju, ne prenosi se na naredni dan.[1]
Hrvatsko Ministarstvo privrede navodi da su prodajna mesta zatvorena na državne praznike u skladu sa Zakonom o trgovini. Pre planiranja proverite radno vreme konkretnih banaka, državnih službi i prevoznika.[6]
Često postavljana pitanja
Kada je Dan sećanja u Hrvatskoj?
Obeležava se svake godine 18. novembra.[1]
Da li je Dan sećanja državni praznik i neradni dan?
Da. Zakon ga navodi kao državni praznik i neradni dan. Zaposleni imaju pravo na naknadu zarade za praznik, u skladu sa zakonskim odredbama o radu tokom određenih praznika.[1]
Da li se praznik prenosi ako 18. novembar padne u nedelju?
Ne. Hrvatski zakon propisuje da se državni praznik koji padne u nedelju ne prenosi na naredni dan.[1]
Da li su prodavnice otvorene na Dan sećanja?
Ministarstvo privrede navodi da su prodajna mesta zatvorena na državne praznike u skladu sa Zakonom o trgovini. Za ostale usluge i prevoz proverite posebno.[6]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Dan sećanja u Hrvatska:
- Zakon o blagdanima, spomendanima i neradnim danima u Republici Hrvatskoj- Hrvatski sabor, Narodne novine
- Odana počast žrtvama srpske agresije na Vukovar- Government of the Republic of Croatia
- Vukovar je simbol otpora i obrane u pravednom Domovinskom ratu u kojem je Hrvatska pobijedila- Government of the Republic of Croatia
- Škabrnja - stanica križnog puta hrvatskog naroda- Ministry of Croatian Veterans
- Obilježen Dan sjećanja na žrtvu Vukovara- Ministry of Croatian Veterans
- Pojašnjenje odredbi Zakona o trgovini vezano uz rad trgovina nedjeljom i blagdanima- Ministry of Economy of the Republic of Croatia