Bogojavljenje na Kipru
Bogojavljenje, koje se obeležava 6. januara, državni je praznik na Kipru. U pravoslavnoj tradiciji poznato je kao praznik Hristovog krštenja, a obeležava se crkvenim službama i blagosiljanjem vode, između ostalog i u lukama.[1][2]
Značenje i obeležavanje
U Kiparskoj pravoslavnoj crkvi praznik je posvećen Hristovom krštenju u Jordanu. U katalogu izložbe Kiparske crkve blagosiljanje vode opisano je kao središnji običaj Bogojavljenja i povezano sa osvećenjem vode.[2]
Bogojavljenje slave i hrišćanske zajednice drugde, uz običaje koji se razlikuju od crkve do crkve i od zemlje do zemlje. Na Kipru pravoslavno obeležavanje Hristovog krštenja i blagosiljanje vode daju prazniku poseban karakter.[2]
Blagosiljanje vode
Svečanosti mogu da obuhvate procesiju od crkve do luke, nakon čega sveštenik baca krst u more. Plivači ulaze u vodu da ga izvade. U katalogu Kiparske crkve zabeležen je ovaj običaj i prikazani su procesija i vađenje krsta u luci.[2]
U katalogu se beleže i stariji seoski običaji: ljudi su se okupljali u crkvi radi blagosiljanja, nosili osvećenu vodu kući, a sveštenici su obilazili kuće i škropili ih vodom. Opisane su i kiparske bogojavljenske pesme. To su zabeleženi običaji; praksa se razlikuje među zajednicama.[2]
Rad, škole i praktične posledice
Uticaj praznika na slobodne dane zavisi od radnog mesta. Ministarstvo rada navodi da se u većini radnih sredina pravo na slobodan dan uređuje ugovorima ili kolektivnim ugovorima, dok se za maloprodaju, hotele i rekreativne centre primenjuju posebna pravila. U smernicama se 6. januar navodi kao plaćeni slobodan dan za zaposlene u maloprodaji, hotelima i rekreativnim centrima.[1]
U vodiču Ministarstva rada navodi se da opšte prodavnice moraju biti zatvorene 6. januara. Zasebno se navode kategorije specijalizovanih prodavnica, uključujući pekare i prodavnice mešovite robe, koje mogu da rade prema posebnim pravilima, pa putnici treba da provere radno vreme pojedinačnih prodavnica.[3]
Prema Centralnoj banci Kipra, banke obeležavaju 6. januar kao bankarski praznik. U kalendaru osnovnih škola zimski raspust traje do 6. januara; radno vreme kancelarija i prevoza može da zavisi od konkretne službe, pa pre putovanja ili obavljanja poslova proverite lokalne informacije.[4][5]
Često postavljana pitanja
Kada se na Kipru obeležava Bogojavljenje?
Obeležava se svake godine 6. januara.[2]
Da li je Bogojavljenje neradni dan za sve?
Ne nužno. Ministarstvo rada navodi da se pravo na slobodan dan većine zaposlenih uređuje ugovorima o radu ili kolektivnim ugovorima; zaposleni u maloprodaji, hotelima i rekreativnim centrima imaju posebna prava na plaćeni praznik.[1]
Da li su prodavnice i banke otvorene?
Da li su škole zatvorene?
Odeljenje za osnovno obrazovanje navodi da školski zimski raspust traje do 6. januara. Za raspored konkretne škole proverite direktno sa njom.[5]
Kakvu svečanost posetioci mogu da vide?
U nekim lukama sveštenik baca krst u more, a plivači skaču u vodu da ga izvade u okviru obreda blagosiljanja vode.[2]
Izvori i reference
Izvori korišćeni za Bogojavljenje u Kipar:
- Terms of Employment Defined by Law or Decree (working time, paid leave, right to time off, overtime work, dismissals)- Department of Labour Relations, Ministry of Labour and Social Insurance, Republic of Cyprus
- Customs of the Dodecameron Holy “Twelve Days” in Cyprus: Exhibition Catalogue- Synodic Office of Pilgrimage Tours of the Church of Cyprus
- Employment Guide- Ministry of Labour and Social Insurance, Republic of Cyprus
- Working Hours & Bank Holidays- Central Bank of Cyprus
- School holidays- Department of Primary Education, Ministry of Education, Sport and Youth, Republic of Cyprus