Nowy Rok w kraju Szwecja

Stała data w szwedzkiej ustawie o świętach

Szwedzka ustawa o dniach świątecznych wymienia Nowy Rok wśród świąt państwowych i wyznacza go na 1 stycznia. Ustawa określa datę, ale nie ustanawia ogólnej zasady przenoszenia święta na dzień roboczy, gdy 1 stycznia przypada w weekend.[1]

Sam status święta państwowego nie przesądza o grafiku pracy każdego pracownika, sklepu ani usługi. Ustawa definiuje święta państwowe, ale nie określa godzin otwarcia sklepów ani rozkładów transportu. Dlatego sprawdź warunki pracy i godziny działania lokalnych usług u właściwego pracodawcy lub usługodawcy.[1]

Jak 1 stycznia stał się Nowym Rokiem

Szwedzkie Muzeum Historyczne podaje, że przed średniowieczem rok rozpoczynał się w Boże Narodzenie, a w średniowieczu pierwszy dzień roku przeniesiono na 1 stycznia. Data ta została oficjalnie uznana w Szwecji za Nowy Rok w XVI wieku, ale jej silne ugruntowanie zajęło czas aż do XIX wieku.[2]

W średniowiecznej Szwecji Nowy Rok miał też znaczenie chrześcijańskie: upamiętniał obrzezanie Jezusa i nadanie mu imienia Jezus, związane z ósmym dniem po jego narodzinach. Muzeum przytacza XIII-wieczny statut z Västergötland, przewidujący karę grzywny za pracę w Nowy Rok, co pokazuje, jak długa jest historia obchodów tego dnia.[3]

Zwyczaje i sposoby obchodzenia tego dnia

Szwedzkie obchody Nowego Roku często skupiają się na sylwestrze: Muzeum Nordyckie opisuje telewizyjne przemówienia o północy, fajerwerki i postanowienia noworoczne. Podaje też, że uroczysta kolacja noworoczna stała się szczególnie powszechna pod koniec XX wieku.[2]

Niektóre zwyczaje wiązały się ze szwedzkim życiem wiejskim. Dawne relacje opisują próby przepowiadania nadchodzącego roku przez interpretowanie roztopionej cyny lub fusów kawy albo odbywanie årsgång, czyli milczącego spaceru wokół kościołów. Są to historyczne praktyki ludowe, a nie zwyczaje, których wszyscy przestrzegają dziś.[3]

Nowszy zwyczaj noworoczny opisany przez Muzeum Nordyckie to jedzenie pizzy w Nowy Rok, czasem podczas oglądania skoków narciarskich lub filmu Ivanhoe. Muzeum podkreśla, że tradycje się zmieniają, dlatego jest to udokumentowana praktyka, a nie reguła dotycząca sposobu spędzania tego dnia w całej Szwecji.[2]

Planowanie w czasie święta państwowego

Ustawa ustanawia Nowy Rok świętem państwowym. Urzędy państwowe są zamknięte; ustawa nie określa, czy banki, sklepy lub transport publiczny mają być zamknięte albo działać według określonego rozkładu. Godziny otwarcia i harmonogramy usług mogą się różnić, dlatego przed planowaniem podróży sprawdź informacje w poszczególnych firmach i u lokalnych przewoźników.[1]