Nowy Rok w Islandii
Nowy Rok, po islandzku nazywany nýársdagur, przypada 1 stycznia. Islandzkie prawo uznaje go za święto kościelne Kościoła Islandii, a wytyczne dotyczące pracy klasyfikują go jako święto specjalne, zapewniające określoną ochronę wielu pracownikom dniówkowym.[1][2]
Data o długiej historii
Islandzkie słowo áramót opisuje przejście między kończącym się rokiem a rozpoczynającym się nowym. Artykuł informacyjny Uniwersytetu Islandzkiego podaje, że 1 stycznia prawdopodobnie stał się pierwszym dniem roku w Islandii na początku XVI wieku, a praktyka ta miała związek z reformacją. Wspomina też o starszym określeniu áttadagur, odnoszącym się do ósmego dnia Bożego Narodzenia, przypadającego w dniu nazywanym dziś Nowym Rokiem.[3]
Znaczenie święta wiąże się z przełomem roku i szerszym okresem bożonarodzeniowym. Islandzkie źródła określają wieczór 31 grudnia jako gamlárskvöld, czyli wieczór starego roku, a noc między starym a nowym rokiem jako nýársnótt lub gamlársnótt.[3]
Obchody święta
Wiele najbardziej znanych islandzkich zwyczajów noworocznych przypada na 31 grudnia, w przeddzień Nowego Roku. Visit Reykjavík opisuje rodzinną kolację, sąsiedzkie spotkania przy ogniskach zwanych brennur, coroczny telewizyjny program komediowy Áramótaskaup oraz powszechne pokazy fajerwerków jako elementy sylwestrowej tradycji w rejonie stolicy.[4]
Według tego samego źródła dla odwiedzających Reykjavík obchody mogą trwać po północy. Dlatego 1 stycznia rozpoczyna nowy rok po wieczorze wspólnego świętowania. Sprawdź lokalne informacje o wydarzeniach w Nowy Rok.[4]
Status święta i praca
Zgodnie z islandzką ustawą o 40-godzinnym tygodniu pracy dni wolne obejmują święta Kościoła narodowego; na liście świąt Kościoła znajduje się Nowy Rok. Islandzka Konfederacja Pracy (ASÍ) wyjaśnia, że pracownicy dniówkowi zasadniczo nie muszą pracować w święta specjalne ani publiczne, chyba że wyrażą na to zgodę. Opisuje także zwykłe wynagrodzenie dzienne dla uprawnionych pracowników, gdy święto przypada w dzień powszedni, z zastrzeżeniem warunków dotyczących pracowników ogólnych.[1][2]
ASÍ zalicza Nowy Rok do świąt specjalnych, odrębnych od kategorii określanej jako święta publiczne. Zgodnie z jej wytycznymi za pracę w święta specjalne przysługuje dodatkowa stawka świąteczna. Dokładne uprawnienia mogą zależeć od warunków zatrudnienia pracownika i mających zastosowanie porozumień, dlatego pracownicy powinni sprawdzić zasady dotyczące ich pracy.[1]
Planowanie 1 stycznia
Nowy Rok jest świętem państwowym na Islandii, a godziny otwarcia zależą od usługi.[1][2]
Przed podróżą sprawdź rozkład właściwego przewoźnika, zwłaszcza jeśli zależy Ci na konkretnym odjeździe.[1]
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy w Islandii przypada Nowy Rok?
Czy Nowy Rok jest dniem wolnym od pracy?
Czy sklepy, restauracje i transport publiczny są otwarte?
Czy słynne islandzkie ogniska i pokazy fajerwerków odbywają się w Nowy Rok?
Źródło turystyczne z Reykjavíku opisuje ogniska, Áramótaskaup i fajerwerki jako zwyczaje sylwestrowe, obchodzone 31 grudnia, a nie wydarzenia odbywające się w dzień Nowego Roku.[4]
Źródła i materiały referencyjne
Źródła dotyczące święta Nowy Rok w kraju Islandia:
- Public holidays- Alþýðusamband Íslands (ASÍ)
- Lög um breytingu á lögum um helgidagafrið, nr. 32/1997, með síðari breytingum (helgihald)- Alþingi
- Hversu gömul eru orðin áramót, nýársdagur, nýársnótt og gamlárskvöld?- Vísindavefurinn, University of Iceland
- New Year's Eve in Reykjavík- Visit Reykjavík