روز وایتانگی در نیوزیلند

پیمان و معنای این روز

پیمان وایتانگی نخستین بار در 6 فوریه 1840 در وایتانگی، در خلیج جزایر (Bay of Islands)، امضا شد. در آن روز حدود 40 تن از رؤسای مائوری آن را امضا کردند؛ در ماه‌های بعد امضاها در نشست‌هایی در سراسر کشور گرد آمد. این پیمان به‌طور گسترده سند بنیادین نیوزیلند شمرده می‌شود، هرچند انتظارات مائوری‌ها و تفسیرهای تاج (حاکمیت بریتانیا) از مفاد آن همیشه یکسان نبوده است.[2]

روز وایتانگی به‌عنوان روز ملی نیوزیلند شناخته می‌شود. برای بسیاری از مردم، به‌ویژه مائوری‌ها، این روز فرصتی برای اندیشیدن به پیمان و اهمیت پایدار آن نیز هست. آیین‌های یادبود اغلب افزون بر مراسم رسمی، بحث عمومی و اعتراض را نیز در بر گرفته‌اند که بازتاب دیدگاه‌های گوناگون دربارهٔ جایگاه پیمان در نیوزیلند امروز است.[1]

چگونه به تعطیل رسمی تبدیل شد

این تاریخ از سال 1934 به‌طور رسمی گرامی داشته شد و در سال 1974 به تعطیل رسمی سراسری تبدیل شد. پس از تعطیل شدن، مدت کوتاهی «روز نیوزیلند» نام داشت و سپس نام روز وایتانگی به آن بازگشت. این تعطیلی به سالگرد پیمان جایگاهی ملی می‌بخشد و در عین حال پیمان را در کانون تاریخ و گفت‌وگوهای این روز نگه می‌دارد.[1][4]

آیین‌های یادبود در سراسر کشور

وایتانگی در منطقهٔ نورث‌لند کانون مهم این روز است، اما رویدادها به محوطهٔ پیمان (Treaty Grounds) محدود نمی‌شوند. آیین‌های یادبود و فعالیت‌های اجتماعی در سراسر نیوزیلند برگزار می‌شود و برخی ماره‌ها (محوطه‌های اجتماعی مائوری) روزهای درِ باز یا گفت‌وگوهایی دربارهٔ پیمان برگزار می‌کنند. رویدادهای سال‌های گذشته شامل پوفیری (آیین خوشامدگویی مائوری)، درخت‌کاری همگانی، هانگی (غذای پخته در اجاق زیرزمینی) و اجرای کاپا هاکا (هنرهای نمایشی مائوری) بوده است؛ برنامه‌ها بسته به مکان و سال متفاوت است.[4]

این روز می‌تواند جشن، آموختن و تأمل را در بر بگیرد. مسائل مربوط به پیمان و دیدگاه‌های مائوری بخشی از معنای عمومی آن است و حال‌وهوای رویدادها ممکن است در جوامع گوناگون فرق کند. بازدیدکنندگان برای آگاهی از جزئیات برنامه‌ها اطلاعات رویدادهای محلی را بررسی کنند.[1][4]

تعطیل رسمی برای کارکنان

طبق مقررات تعطیلات رسمی نیوزیلند، اگر روز وایتانگی در روزی بیفتد که کارمند در حالت عادی کار می‌کرد، او حق یک روز مرخصی با حقوق را دارد. اگر در این تعطیلی کار کند، باید دست‌کم یک‌ونیم برابر دستمزد عادی دریافت کند؛ و اگر آن روز در حالت عادی روز کاری‌اش باشد، معمولاً حق یک روز تعطیل جایگزین را نیز دارد.[3]

اگر 6 فوریه به شنبه یا یکشنبه بیفتد، اینکه کارمند به‌جای آن دوشنبهٔ بعد را تعطیل باشد یا نه، به این بستگی دارد که معمولاً در آن آخر هفته کار می‌کرد یا نه. این قاعدهٔ انتقال به دوشنبه به حقوق تعطیلات کارکنان مربوط است و به این معنا نیست که همهٔ کارکنان این روز را در یک تاریخ می‌گذرانند.[3]

فروشگاه‌ها و برنامه‌های عملی

روز وایتانگی جزو تعطیلات رسمی‌ای نیست که در آن‌ها فعالیت تقریباً همهٔ فروشگاه‌ها محدود می‌شود. این به معنای باز بودن همهٔ فروشگاه‌ها نیست، پس پیش از سفر با هر کسب‌وکار هماهنگ کنید. پیش از سفر ساعت باز بودن مدارس و جدول زمانی حمل‌ونقل را بررسی کنید.[5]