سال نو اسلامی در بوسنی و هرزگوین
سال نو اسلامی در نخستین روز محرم، نخستین ماه تقویم هجری، آغاز میشود. در بوسنی و هرزگوین، تقویم جامعهٔ اسلامی این مناسبت را مشخص می‌کند و مقررات قانونی مرخصی و تعطیلات رسمی در واحدهای اداری مختلف کشور تفاوت دارد.[1][2]
معنا و زمان
تقویم هجری قمری است و شمارش سال‌های آن به هجرت پیامبر محمد از مکه به مدینه پیوند دارد. تقویم جامعهٔ اسلامی توضیح میدهد که ماه هجری هنگام غروب آفتاب، با رؤیت هلال نو، آغاز میشود؛ این تقویم سال نو اسلامی را در اول محرم ثبت می‌کند.[2][1]
این مناسبت به تقویم دینی تعلق دارد و با سال نو مدنی متفاوت است. چون تقویم هجری قمری است، تاریخ آن به‌مرور در تقویم مدنی جابه‌جا میشود.[2]
نحوهٔ برگزاری در محل
در گزارشی از کوتور واروش، جامعهٔ اسلامی از گردهمایی‌های محلی پس از نماز عشا خبر داده است؛ برخی جماعت‌ها برنامهٔ مولود یا گفت‌وگوی دینی برگزار کردهاند و چراغهای مسجد نیز برای نشاندادن آغاز سال روشن شده‌اند.[5]
جامعهٔ اسلامی همچنین از تلاوت قرآن و برگزاری سخنرانی‌ها و درس‌گفتارهای عمومی به مناسبت این روز در سربرنیک خبر داده است.[5]
مرخصی، تعطیلی و برنامه‌ریزی عملی
سال نو اسلامی در میان تعطیلات دینی نام‌برده‌شده در قانون جمهوری صربسکا نیست؛ آن قانون دو بایرام را دربرمی‌گیرد. همان قانون به ساکنان اجازه میدهد به انتخاب خود، برای تعطیلات دینی دیگر در هر سال حداکثر دو روز مرخصی با حقوق بگیرند؛ تعطیلاتی که با روزهای غیرکاری مصادف شوند به روز کاری بعد منتقل نمی‌شوند.[3]
در فدراسیون بوسنی و هرزگوین، وزارت کار می‌گوید کارکنان میتوانند برای نیازهای دینی یا سنتی در هر سال تقویمی حداکثر چهار روز کاری مرخصی بگیرند که دو روز آن با حقوق است. وزارتخانه این مرخصی را از تعطیلاتی متمایز می‌کند که قانون برای نهادهای عمومی و کارفرمایان روز غیرکاری تعیین کرده است.[4]
قانون تعطیلات منطقهٔ برچکو، سال نو، روز منطقه و روز کارگر را تعطیلات رسمی منطقه می‌داند. پیش از مراجعه، دربارهٔ ساعت کاری اداره یا کسب‌وکار موردنظر پرس‌وجو کنید.[6]
پرسش‌های متداول
آیا سال نو اسلامی در سراسر بوسنی و هرزگوین روز تعطیل است؟
این مناسبت چه زمانی آغاز میشود؟
اداره‌های عمومی، بانک‌ها و مغازه‌ها تعطیل‌اند؟
قانون منطقهٔ برچکو، سال نو، روز منطقه و روز کارگر را تعطیلات منطقه می‌داند. برای اطلاع از ساعت کاری، با اداره یا کسب‌وکاری که قصد مراجعه به آن را دارید تماس بگیرید.[6]
بازدیدکنندگان ممکن است در آیین محلی چه ببینند؟
برخی جوامع برنامههای دینی عصرگاهی، از جمله مولود و سخنرانی، برگزار کردهاند و برای نشاندادن آغاز سال هجری چراغهای مسجد را روشن کردهاند.[5]
منابع و مراجع
منابع استفاده‌شده درباره سال نو اسلامی در بوسنی و هرزگوین:
- Takvim za 2026- Islamic Community in Bosnia and Herzegovina
- Takvimski dio- Islamic Community in Bosnia and Herzegovina
- ZAKON O PRAZNICIMA REPUBLIKE SRPSKE- Government of Republika Srpska
- FMRSP: O korištenju odsustva za obilježavanje vjerskih praznika- Government of the Federation of Bosnia and Herzegovina
- Nova 1433. hidžretska godina u Kotor Varošu- Islamic Community in Bosnia and Herzegovina
- Zakon o praznicima Brčko Distrikta BiH- Assembly of Brčko District of Bosnia and Herzegovina