Amerika Birleşik Devletleri’nde Gaziler Günü
Gaziler Günü, Amerika Birleşik Devletleri’nde 11 Kasım’da kutlanan federal bir tatildir. Savaşta ve barışta ABD ordusunda onurla hizmet etmiş kişileri anar; tarihi, Birinci Dünya Savaşı’ndaki çatışmaları sona erdiren ateşkesi hatırlatır.[1][2]
Ateşkes Günü’nden Gaziler Günü’ne
Müttefik ülkeler ile Almanya arasındaki ateşkes 11 Kasım 1918’de yürürlüğe girdi. Başkan Woodrow Wilson, Kasım 1919’da ABD’de Ateşkes Günü’nün ilk anma törenini ilan etti. Kongre 1926’da yıl dönümünü tanıdı; 1938 tarihli bir yasa ise 11 Kasım’ı Ateşkes Günü adlı yasal tatil yaptı.[2]
Kongre, 1954’te tatilin adını tüm savaşlarda görev yapmış Amerikalı gazileri anması için Gaziler Günü olarak değiştirdi. 1968 tarihli bir yasa, 1971’den başlayarak kutlamayı ekim ayının dördüncü pazartesi gününe taşıdı. Kongre daha sonra 1978’den itibaren 11 Kasım tarihini yeniden yürürlüğe koydu; haftanın hangi gününe denk gelirse gelsin tarih sabit kaldı.[2]
Bu gün kimleri anıyor?
Gaziler Günü, barış zamanında hizmet etmiş olanlar da dahil, ABD ordusunda onurla görev yapan herkese teşekkür eder ve onları anar. Gaziler İşleri Bakanlığı, bu günün büyük ölçüde hayatta olan gazilere teşekkür etmeyi amaçladığını ve aynı zamanda hayatını kaybedenleri de andığını belirtir.[3]
Anma Günü’nün odağı farklıdır: Görev başında hayatını kaybeden askeri personeli anar. Bazı ülkelerde 11 Kasım, Anma Günü adıyla kutlanır; ancak adlandırma ve anma biçimleri ABD’deki tatilden farklıdır.[3]
Törenler ve topluluk etkinlikleri
Gaziler İşleri Bakanlığı ülke çapında bir tören düzenler; ülke genelindeki topluluklarda da 11 Kasım’da törenler yapılır. Yerel etkinliklerde geçit törenleri veya başka kutlamalar düzenlenebilir; tarih hafta içine denk geldiğinde, daha fazla kişinin katılabilmesi için bazı topluluklar etkinlikleri önceki veya sonraki hafta sonuna alır.[3]
ABD’de Ateşkes Günü’nün ilk kutlamalarında geçit törenleri, halka açık toplantılar ve saat 11.00’de işlerin kısa süreliğine durması yer alıyordu. Bugün etkinlik takvimlerini yerel düzenleyiciler belirler; bu nedenle ayrıntılar için topluluğunuza danışın.[2][3]
Federal statüsü ve günlük yaşama etkileri
Federal yasa, 11 Kasım Gaziler Günü’nü yasal resmi tatiller arasında sayar. Federal çalışanlar, ilgili federal tatil takvimi uyarınca genellikle o gün izinlidir; çalışma takvimi farklı olan çalışanlar için özel kurallar geçerlidir. Tatil, eyalet ve yerel yönetimleri, okulları veya özel işletmeleri kapatmaya zorlamaz; her biri kendi takvimini belirleyebilir.[1][3]
Pazartesiden cumaya çalışan federal personel için 11 Kasım cumartesiye denk geldiğinde önceki cuma, pazara denk geldiğinde ise sonraki pazartesi telafi tatili olur. Diğer federal çalışma takvimlerinde farklı telafi kuralları uygulanabilir. Federal Rezerv ofisleri kendi tatil takvimlerini yayımlar; plan yapmadan önce belirli bir bankaya, devlet dairesine, okula, mağazaya veya ulaşım sağlayıcısına danışın.[4][5]
Sıkça sorulan sorular
Gaziler Günü izin günü mü?
11 Kasım hafta sonuna denk gelirse ne olur?
Pazartesiden cumaya çalışan federal personel için cumartesiye denk gelen tatiller önceki cuma, pazara denk gelenler ise sonraki pazartesi kutlanır. Diğer çalışma takvimlerinde farklı kurallar uygulanabilir.[4]
Bankalar, mağazalar ve toplu taşıma açık mı?
Gaziler Günü ile Anma Günü arasındaki fark nedir?
Gaziler Günü, savaşta veya barışta orduda onurla hizmet etmiş herkesi anar. Anma Günü ise görev başında hayatını kaybeden askeri personeli anar.[3]
Kaynaklar ve referanslar
Amerika Birleşik Devletleri içindeki Gaziler Günü için kullanılan kaynaklar:
- 5 USC 6103: Holidays- Office of the Law Revision Counsel, U.S. House of Representatives
- History of Veterans Day- U.S. Department of Veterans Affairs
- Veterans Day Facts and Information- U.S. Department of Veterans Affairs
- Federal Holidays - "In Lieu Of" Determination- U.S. Office of Personnel Management
- Holidays Observed - K.8- Board of Governors of the Federal Reserve System