Amerika Birleşik Devletleri’nde Juneteenth
Juneteenth, Birlik askerlerinin Teksas’ın Galveston kentine gelip buradaki köleleştirilmiş kişilerin Özgürlük Bildirisi uyarınca özgür olduğunu duyurduğu 19 Haziran 1865 tarihini anar.[1][2] Bu tarih artık Juneteenth Ulusal Bağımsızlık Günü adıyla yasal federal tatildir.[3]
Juneteenth’in tarihi ve anlamı
Başkan Abraham Lincoln’ün Özgürlük Bildirisi 1 Ocak 1863’te yürürlüğe girdi; ancak Konfederasyon kuvvetlerinin kontrolündeki bölgelerde uygulanamıyordu. Teksas’ta bildiri haberi bazı yerlere geç ulaştı ve bazı köle sahipleri haberi gizledi. Tümgeneral Gordon Granger ve Birlik askerleri 19 Haziran 1865’te Galveston’a geldi ve Teksas’ta özgürlüğü ilan etti.[2]
1865’in ilerleyen aylarında onaylanan 13. Anayasa Değişikliği, köleliği Amerika Birleşik Devletleri genelinde kaldırdı. Juneteenth, özgürleşme haberinin Teksas’a geç ulaşmasını ve orada uygulanmasını, ayrıca özgürlük ve eşit haklar için verilen uzun mücadeleyi anar. Ulusal Arşivler, Siyah Teksaslıların Juneteenth’i resmen 1866’dan itibaren kutladığını ve kutlamaların daha sonra başka eyaletlere yayıldığını kaydeder.[1][2]
Yasal federal tatil
Kongre, 17 Haziran 2021’de 117-17 sayılı Kamu Yasası’nı çıkararak Juneteenth Ulusal Bağımsızlık Günü’nü yasal resmi tatil yaptı. Yasa, 19 Haziran’ı Amerika Birleşik Devletleri Kanunları’nın 5. Başlığı’ndaki federal tatiller listesine ekledi.[3]
Federal kurallar uyarınca çoğu federal çalışan ücret ve izin bakımından bu gün izinlidir; ancak bazı çalışanların çalışması gerekebilir ve federal kurallara göre tatil uygulamasından yararlanabilir. Pazartesiden cumaya çalışanlar için 19 Haziran cumartesiye denk geldiğinde genellikle önceki cuma, pazara denk geldiğinde ise sonraki pazartesi telafi tatili olur. Diğer çalışma takvimlerinde farklı kurallar uygulanabilir.[4][5]
Nasıl kutlanıyor?
Juneteenth kutlamaları topluluğa göre değişir. Ulusal Park Servisi; geçit törenleri, aile buluşmaları ve konuşmaların yanı sıra barbekü, karpuz ve çilekli gazoz gibi kırmızı renkle ilişkilendirilen yiyeceklerin sunulduğu buluşmaları anlatır. Bu gelenekler, kutlamayı özgürleşmenin ve Afrika kökenli Amerikalıların tarihinin anılmasıyla birleştirir.[6]
Müzeler ve tarihî alanlar da eğitim programları, gösteriler ve topluluk etkinlikleri düzenleyebilir. Juneteenth, Teksas’taki köklerinden başka yerlerdeki kutlamalara yayıldığından yerel etkinlikler ve gelenekler farklılık gösterir; ayrıntılar için yerel duyuruları kontrol edin.[1][6]
Tatil gününü planlama
Federal çalışanlar çalışma takvimlerine göre genellikle tatil izni kullanır; ancak Juneteenth her çalışana izin verileceğini garanti etmez. ABD Çalışma Bakanlığı, Adil Çalışma Standartları Yasası’nın işverenleri tatil izni veya tatil ücreti sağlamaya zorlamadığını belirtir.[4][7]
Bankalar, mağazalar, okullar veya yerel ulaşım için ülke genelinde tek bir kapanma takvimi yoktur. Plan yapmadan önce belirli işletmeye, okula, kamu kurumuna veya ulaşım sağlayıcısına danışın. Federal telafi kuralları federal çalışanların takvimleri için geçerlidir; her kurum için ortak bir kutlama tarihi belirlemez.[5][7]
Sıkça sorulan sorular
Juneteenth ne zaman?
Juneteenth herkes için izin günü mü?
Juneteenth neyi anar?
Kaynaklar ve referanslar
Amerika Birleşik Devletleri içindeki Juneteenth için kullanılan kaynaklar:
- National Archives Safeguards Original ‘Juneteenth’ General Order- National Archives and Records Administration
- Juneteenth: A Celebration of Freedom- National Park Service
- Public Law 117–17- U.S. Congress
- Federal Holidays- U.S. Office of Personnel Management
- Federal Holidays - "In Lieu Of" Determination- U.S. Office of Personnel Management
- Juneteenth National Independence Day - NPS Commemorations and Celebrations- National Park Service
- elaws - FLSA Hours Worked Advisor- U.S. Department of Labor