Portekiz'de Yılbaşı
Yılbaşı 1 Ocak'a denk gelir ve Portekiz'in zorunlu resmî tatillerinden biridir. Kutlama, Yılbaşı gecesiyle yakından bağlantılıdır: insanlar gece yarısı kadeh kaldırıp kuru üzüm yiyerek ve önlerindeki aylar için dilek tutarak yeni yılı karşılayabilir.[1][2]
Kanunla belirlenmiş bir tatil
Portekiz İş Kanunu, 1 Ocak'ı zorunlu resmî tatiller arasında sayar. Bu tatillerde pazar günleri faaliyet göstermesine izin verilmeyen işletmeler kapanmalı veya çalışmayı durdurmalıdır; dolayısıyla bu kural her işyerinin veya hizmetin kapanacağı anlamına gelmez.[1]
Kanun, belirli zorunlu tatillerin özel düzenlemeler aracılığıyla izleyen pazartesiye alınmasına izin verir. Yılbaşının değiştirilmesi için özel bir düzenleme gerekir.[1]
Gece yarısı geleneği
Tatilden önceki gece olan Yılbaşı gecesi, Portekiz'deki başlıca kutlama zamanlarından biridir. Portekiz Kültürlerarası Şehirler Ağı'nın rehberinde, gece yarısı şampanyayla kadeh kaldırıp saatin her vuruşunda bir kuru üzüm yeme ve her ay için bir dilek tutma geleneği anlatılır.[2]
Aynı rehber, iyi şans getirdiğine inanılan gelenekler arasında yeni mavi iç çamaşırı giymeyi ve yıla sağ ayakla başlamayı da sayar. Bunlar herkesin veya her ailenin uyguladığı zorunluluklar değil, gelenekler olarak aktarılır.[2]
Ocak şarkıları ve ziyaretleri
Yeni yıl gelenekleri ocak ayında da sürebilir. Porto Üniversitesi, Janeiras'ı ocak boyunca yeni yıl kutlamaları dileyen ve kapı kapı dolaşan gruplar tarafından söylenebilen şarkılar olarak tanımlar. Porto'nun kırsal geleneklerini koruyan bazı mahallelerinde dost ve komşu dernekleri hâlâ sokaklarda şarkı söyler; bölge sakinleri de onlara yiyecek veya içecek ikram eder.[3]
Üniversitenin açıklamasına göre şarkılar ve sözleri yöreden yöreye değişir. Bu örnek, aynı geleneğin Portekiz'in her yerinde uygulandığı izlenimini vermeden bölgesel uygulamalara ışık tutar.[3]
Gün içinde neler beklenebilir?
İş Kanunu, pazar günleri faaliyet göstermesine izin verilmeyen işletmelerin zorunlu resmî tatilde kapanmasını veya çalışmayı durdurmasını şart koşar. Her mağazanın, restoranın, bankanın veya ulaşım hizmetinin kapanmasını öngörmez; bu nedenle çalışma saatleri ve hizmet düzenlemeleri değişebilir.[1]
Portekiz'in ulusal turizm sitesi, mağaza ve bankaların tatil olmayan günlerdeki olağan çalışma saatlerini verir; ancak bu saatler belirli bir işletmenin 1 Ocak'ta ne yapacağını göstermez. Ziyaretçiler plan yapmadan önce doğrudan mağazalara, restoranlara ve ulaşım işletmelerine danışmalıdır.[4]
Yeni bir takvim yılı
Portekiz'de Yılbaşı, 31 Aralık'taki yılbaşı kutlamalarının ardından gelir ve takvim yılının başlangıcını işaret eder. Ulusal tatil takvimindeki yeri kanunla belirlenmiştir; bu tarihin Portekiz'e özgü ayrı bir tarihsel kökeni belgelenmemiştir.[1][2]
Sık sorulan sorular
Portekiz'de Yılbaşı ne zaman?
1 Ocak'ta kutlanır.[1]
Yılbaşı Portekiz'de resmî tatil midir?
Evet. İş Kanunu, 1 Ocak'ı zorunlu resmî tatil olarak listeler ve pazar günleri faaliyet göstermesine izin verilmeyen işletmelerin kapanmasını veya çalışmayı durdurmasını şart koşar.[1]
Bütün işletmeler kapanır mı?
Portekiz'de yeni yılla hangi gelenekler ilişkilendirilir?
Portekiz kültürlerarası rehberinde gece yarısı kadeh kaldırma, her ay için bir dilek tutarak on iki kuru üzüm yeme, yeni mavi bir şey giyme ve yıla sağ ayakla başlama gelenekleri anlatılır.[2]
Kaynaklar ve referanslar
Portekiz içindeki Yılbaşı için kullanılan kaynaklar:
- Código do Trabalho - CT - Subsecção IX- Diário da República; Assembleia da República
- Welcome Guide. Portugal Incoming- Portuguese Network of Intercultural Cities
- 16 de janeiro é dia de Cantar as Janeiras na Universidade – Casa Comum- University of Porto
- Sobre Portugal Info Útil- Visit Portugal; Turismo de Portugal