Filipinler’de Noel
Noel, Filipinler’de 25 Aralık’ta kutlanan ülke çapında olağan tatildir. Hristiyan kutlamaları, Simbang Gabi, parol fenerleri ve Noche Buena adı verilen Noel arifesi aile yemeği gibi yerel geleneklerle bir arada yaşanır.[1][4]
Yasal statü ve çalışma
9492 sayılı Cumhuriyet Yasası, 25 Aralık’ı Noel adıyla olağan tatil olarak listeler. Bir başkanlık ilanı da ulusal tatil programında günü olağan tatil olarak sınıflandırır.[1][2]
Olağan tatil olması her çalışanın izinli olacağını garanti etmez. İş Kanunu uyarınca kapsamdaki çalışanlara, çalışmadıkları olağan tatillerde genellikle normal günlük ücretleri ödenir; işveren tatilde çalışmayı zorunlu tutabilir ve bu durumda normal ücretin iki katı ödenir. Kanunda, düzenli olarak ondan az çalışanı bulunan perakende ve hizmet işletmeleri için istisna vardır.[3]
Dinî anlamı ve tarihçesi
Noel, İsa’nın doğumunu kutlayan bir Hristiyan bayramıdır. Filipinler’de Ulusal Sulama İdaresi, Simbang Gabi’yi Kutsal Meryem Ana onuruna düzenlenen dokuz günlük ayin dizisi olarak tanımlar ve geleneğin İspanyol sömürge döneminin başlarında başladığını belirtir. Ayrıca ayin saatlerinin, gün doğmadan işe başlayan çiftçilerin programına uyduğunu kaydeder.[4]
Filipinler Ulusal Müzesi’ne göre kilise çanları, Simbang Gabi ve Misa de Gallo’nun başlangıcını haber verebilir. İsimler ve ayin saatleri değişebileceğinden program için yerel kiliseye danışın.[5]
Gelenekler ve yemekler
Yıldız biçimli fenerler olan parol, Filipinler’de Noel’in tanıdık süslerindendir. Ulusal Sulama İdaresi bunları renkli kâğıtla kaplanmış ve ortasından ışıklandırılmış bambu çerçeveler olarak tanımlar; Ulusal Müze ise kilise çanlarını Noel ayinleriyle ilişkilendirir.[4][5]
Noche Buena, Noel arifesinde aile üyeleri ile yakın arkadaşların yemek paylaştığı bir buluşmadır. Ulusal Sulama İdaresi, lechon, pancit, jambon, queso de bola ve yerel lezzetleri yaygın olarak sunulan yiyecekler arasında sayar; ailelerin kendi özel yemeklerini hazırladığını da belirtir.[4]
Aynı hükûmet makalesinde çocukların evleri dolaşıp ilahiler söylediği ve akrabaların Noel Günü’nde bir araya geldiği anlatılır. Ayrıca çocukların saygı göstergesi olan mano ile büyüklerini selamladığı, akrabalarından ya da vaftiz ebeveynlerinden hediye veya para aldığı belirtilir.[4]
Tatil dönemine göre planlama
Tatil yasaları tarihi ve çalışma kurallarını belirler; ancak her kurum, banka, mağaza ya da ulaşım hizmetinin çalışma saatlerini düzenlemez. Özellikle seyahat etmeniz ya da randevu ayarlamanız gerekiyorsa plan yapmadan önce ilgili sağlayıcıdan bilgi alın.[1][3]
Sıkça sorulan sorular
Filipinler’de Noel ne zaman?
25 Aralık’ta kutlanır. 9492 sayılı Cumhuriyet Yasası bu tarihi olağan tatil olarak listeler.[1]
Noel çalışanlar için izin günü mü?
Olağan tatildir; ancak işveren çalışmayı zorunlu tutabilir. Kapsamdaki çalışanlara çalışmadıkları takdirde genellikle normal günlük ücretleri, çalıştıklarında ise normal ücretlerinin iki katı ödenir; bu uygulama İş Kanunu’ndaki istisnalara tabidir.[3]
Noche Buena nedir?
Noel arifesinde aile üyeleri ve yakın arkadaşların paylaştığı bir yemektir. Ulusal Sulama İdaresi’nin yaygın olarak sunulduğunu belirttiği yiyecekler arasında lechon, pancit, jambon ve queso de bola yer alır.[4]
Kaynaklar ve referanslar
Filipinler içindeki Noel için kullanılan kaynaklar:
- R.A. 9492- The Lawphil Project, Arellano Law Foundation
- Proclamation No. 1006- The Lawphil Project, Arellano Law Foundation
- P.D. No. 442- The Lawphil Project, Arellano Law Foundation
- The Filipino Christmas- Jalaur River Multipurpose Project Stage-II, National Irrigation Administration
- Archaeology in the spirit of Christmas: The bronze bell from Kalanay Cave- National Museum of the Philippines