Norveç’te Anayasa Günü
Norveç, 1814’te Eidsvoll’da imzalanan Anayasa’nın yıl dönümü olan Anayasa Günü’nü 17 Mayıs’ta kutlar.[3][4] Sabit tarihli bu resmî tatilde ülke genelinde çocuk kortejleri, bayraklar, geleneksel kıyafetler ve buluşmalarla kutlamalar yapılır.[1][4]
Anayasa’ya dayanan bir tatil
Norveç, Danimarka ile birliğinden ayrılıp İsveç’le yeni bir siyasi düzen kurmaya yönelirken Anayasa 1814’te kabul edildi. Anayasa kuvvetler ayrılığı ve halk egemenliği gibi ilkeleri belirledi ve Norveç aynı yıl İsveç’le birliğe girdikten sonra da yürürlükte kaldı.[3]
Günün kutlanmasının kendine özgü bir geçmişi vardır. Kutlamalar 1814’ten kısa süre sonra başladı, Kral Karl Johan tarafından 1820’den 1829’a kadar yasaklandı ve daha sonra yeniden başladı; günü anan ilk halka açık konuşma 1833’te yapıldı. O tarihten beri Norveç’in ulusal günü 17 Mayıs’ta kutlanıyor.[4]
Resmî tatil ve çalışma kuralları
Norveç yasaları 17 Mayıs’ı resmî tatil olarak belirler ve çoğu yasal amaç bakımından pazar günüyle eşdeğer sayar. Aynı yasa, sabit perakende satış noktalarındaki satışlara pazar kurallarını uygular. Tatil 17 Mayıs’ta kalır; atıf yapılan yasa tarih pazara denk geldiğinde başka bir hafta içi günü belirlemez.[1]
İşin niteliği gerektirmedikçe pazar ve resmî tatil günlerinde çalışmaya genel olarak izin verilmez. 17 Mayıs’ta çalışması gereken çalışanların normal ücret ve ek ücret alma hakkı vardır; ek ücret bir anlaşma veya yönetmelikle belirlenmemişse İş Teftiş Kurumu bunun normal ücretin en az yüzde 50’si olması gerektiğini belirtir.[2][5]
Geçit törenleri, kıyafet ve yiyecekler
Çocuk kortejleri, Norveç’in dört bir yanındaki kutlamaların merkezindedir. Yerel geçit törenlerinde sık sık bando takımları ve bayraklar görülür. Oslo’daki kortej Kraliyet Sarayı’nın önünden geçer ve kraliyet ailesi kalabalığı selamlar; Bergen ise davul çalan mahalle grupları Buekorps’larıyla tanınır.[4]
Birçok kişi bölgesel çeşitleri bulunan geleneksel bunad kıyafetini veya ondan esinlenen bayramlık kıyafetler giyer. Aileler ve arkadaşlar geçit törenlerine gitmeden önce sık sık birlikte kahvaltı eder. Gün boyunca dondurma ve sosisli sandviçler, yerel okullardaki konuşmalar, müzik ve oyunların yanı sıra sevilen yiyecekler arasındadır.[4]
Köylerde ve şehirlerde kutlanan günün havası yurtsever ve konukseverdir. Geçit törenleri ve gelenekler askerî gösteriler değil, merkezinde çocukların ve yerel toplulukların bulunduğu sivil kutlamalardır.[4]
Ziyaretçileri neler bekliyor?
Yiyecek tezgâhları ve satıcılar geçit törenlerini izleyenlere hizmet etse de mağazaların ve dairelerin çoğu kapalıdır. Restoranlar yoğun olabilir; dışarıda yemek yiyecekseniz önceden yer ayırtmanız iyi olur. Şehir ve kasaba merkezlerinde kortejler sırasında yollar trafiğe kapatılabilir; yola çıkmadan önce yerel ulaşım bilgilerini kontrol edin.[4]
Sık sorulan sorular
Norveç’te Anayasa Günü ne zaman?
Anayasa’nın 1814’te imzalandığı tarih olan 17 Mayıs’ta her yıl kutlanır.[4]
17 Mayıs resmî tatil ve izin günü mü?
Mağazalar ve daireler açık mı?
Mağazaların ve dairelerin çoğu kapalıdır. Kutlamaların yakınındaki yiyecek tezgâhları ve satıcılar açık olabilir; restoranlar yoğun olabilir.[4]
Norveç’te seyahat ederken neler beklemeliyim?
Ülke genelindeki topluluklarda geçit törenleri ve kasaba veya şehir merkezlerinde olası yol kapanmaları bekleyin. Yerel ulaşım bilgilerini kontrol edin ve kortej güzergâhlarının çevresinde fazladan zaman ayırın.[4]
Kaynaklar ve referanslar
Norveç içindeki Anayasa Günü için kullanılan kaynaklar:
- Lov om 1 og 17 mai- Norwegian Labour Inspection Authority
- Working Environment Act- Norwegian Labour Inspection Authority
- Milestones in Norway’s democratic history- The Storting
- Norway’s national day: 17th of May | The Norwegian Constitution Day- Visit Norway
- Pay- Norwegian Labour Inspection Authority