Kazakistan içinde Cumhuriyet Bayramı

25 Ekim neden önemli?

25 Ekim 1990’da Kazak SSC Yüksek Sovyeti, Devlet Egemenliği Bildirgesi’ni kabul etti. Bildirge; toprak bütünlüğü, halkların kültürlerinin ve dillerinin geliştirilmesi, ulusal kimliğin güçlendirilmesi gibi ilkeleri ortaya koydu. Kazakistan’ın tam bağımsızlığı daha sonra geldi: Yüksek Sovyet, 16 Aralık 1991’de Bağımsızlık ve Devlet Egemenliği Kanunu’nu kabul etti.[2][5]

Bu tarih 1995’te millî bayram oldu; ardından tatil statüsü zaman içinde değişti. 2001’de resmî tatiller listesine alındı, 2009’da listeden çıkarıldı ve 2022’de kabul edilen değişikliklerle yeniden millî bayram statüsüne kavuştu.[3]

Hukuki statüsü ve izin günü

Kazakistan’ın Tatiller Kanunu, 25 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı millî bayram olarak tanımlar. Kanun, millî bayramları Kazakistan’ın devlet yapısının gelişimi açısından özel tarihî öneme sahip olayları anma günü olarak tanımlar ve kutlamaların merkezî ve yerel yönetim organlarında resmî etkinlikleri kapsadığını belirtir.[1]

Kanuna göre millî ve resmî tatiller iş günü değildir. Haftalık izin günü bir tatile denk gelirse izin günü sonraki iş gününe kaydırılır. İş Kanunu ayrıca, tatil gününde çalışanların talepleri üzerine başka bir dinlenme günü veya artırılmış ücret hakkı olduğunu belirtir; tatil günü çalışmasının ücreti, çalışanın günlük ya da saatlik ücretinin en az bir buçuk katı olmalıdır.[1][4]

Gün nasıl kutlanır?

Resmî kutlamalar, bayramın devlet olma ve ulusal kimlik odağını yansıtır. Hükûmetin haberlerinde bölgesel Cumhuriyet Bayramı programlarında konserler, yaratıcı yarışmalar, yurtsever etkinlikler, gönüllülük ve hayır faaliyetleri ile halka açık toplu etkinliklerin yer aldığı anlatılır. Kanun, merkezî ve yerel yönetim organlarında resmî etkinlikler öngörür; programlar yere ve yıla göre değişebilir.[1][6]

Beşbarmak, kazı ve baursak Kazak yemekleridir.[7]

Ziyaretçileri neler bekliyor?

25 Ekim kanunla belirlenmiş, iş günü olmayan bir tatil olduğundan kamu hizmetleri ve birçok iş yeri olağan hafta içi düzeninde çalışmayabilir. Kanun, tek tek bankaların, mağazaların, turistik yerlerin veya ulaşım hizmetlerinin çalışma saatlerini belirlemez; plan yapmadan önce doğrudan hizmet sağlayıcıya danışın. Tarih haftalık izin gününe denk gelirse, kanun sonraki iş gününün telafi izin günü olmasını öngörür.[1]