İran’da Nevruz
Nevruz, İran yılını 1 Ferverdin’de başlatır ve ulusal resmî tatildir. Bahar gelenekleri arasında yeni yıldan önce düzenlenen ateş kutlamaları ve birçok İran evindeki Heft Sin sofrası yer alır.[1][2][3][4]
Baharın kök saldığı yeni yıl
Nevruz, “Yeni Gün” anlamına gelir. Encyclopaedia Iranica, onu yenilenmeyle ilişkilendirilen bir bahar festivali olarak tanımlar ve Zerdüşt geleneğinde uzun süredir yer aldığını belirtir. Yeni yıl geleneksel olarak ilkbahar ekinoksuyla ilişkilendirilir; ancak takvimdeki kesin tarihi değişebilir.[2]
Nevruz birçok ülkede kutlanır; İran’da ise Hicri Şemsi yılının başlangıcını işaret eder. İran’ın resmî tatillere ilişkin yasası 29 Esfand’dan 4 Ferverdin’e kadar olan dönemi tatil olarak listeler; 13 Ferverdin’i, yani Sizdah Bedar’la ilişkilendirilen tarihi, ayrıca belirtir.[1]
Yeni yıl öncesi gelenekler
Nevruz yaklaşırken, Fars güneş yılının son çarşambasında Çarşanbe Suri kutlanır. Bilinen geleneklerden biri küçük ateşlerin üzerinden atlamaktır. Uygulamalar bölgeye göre değişir: Encyclopaedia Iranica, Ardabil, Gilan, Kürdistan ve İsfahan gibi yerlerde kullanılan yerel adları ve ateşlerin yakıldığı yerlerdeki farklılıkları aktarır.[3]
Birçok İranlı hane yeni yıl için Heft Sin sofrası hazırlar. Sofrada adları Fars alfabesinin sin harfiyle başlayan yedi veya daha fazla unsur bulunur; yaygın olarak listelenenler arasında filizler, elma, sarımsak, sirke ve buğdaydan yapılan tatlı bir ezme olan samanu vardır. Sofraya başka nesneler ve yiyecekler de konabilir.[4]
Resmî tatil ve pratik planlama
Tatil dönemi 29 Esfand’dan 4 Ferverdin’e kadar sürer. Bu tarihlerde belirli bir hizmete ihtiyacınız varsa dairelere, bankalara, mağazalara ve taşıyıcılara doğrudan danışın.[1]
13 Ferverdin, dört Nevruz tarihinden ayrı bir resmî tatildir.[1]
Sık sorulan sorular
Nevruz İran’da ne zaman başlar?
Nevruz İran’da resmî tatil mi?
Evet. Yasada 29 Esfand’dan 4 Ferverdin’e kadar olan tarihler, Nevruz’un başlangıcını kapsayacak şekilde resmî tatil olarak listelenir.[1]
Bankalar, mağazalar ve ulaşım hizmetleri açık mı?
Yola çıkmadan veya ziyaret planlamadan önce ilgili bankaya, mağazaya ya da ulaşım sağlayıcısına danışın.
Sizdah Bedar aynı yasal tatil dönemine dâhil mi?
Yasada 13 Ferverdin, 29 Esfand’dan 4 Ferverdin’e kadar olan döneme dâhil edilmek yerine ayrı bir resmî tatil olarak listelenir.[1]
Kaynaklar ve referanslar
İran içindeki Nevruz için kullanılan kaynaklar:
- لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور- Nezamat
- NOWRUZ i. In the Pre-Islamic Period- Encyclopaedia Iranica Foundation
- ČAHĀRŠANBA-SŪRĪ- Encyclopaedia Iranica Foundation
- HAFT SIN- Encyclopaedia Iranica Foundation