Gine-Bissau’da Dünya Kadınlar Günü
Dünya Kadınlar Günü 8 Mart’a denk gelir. Gine-Bissau’da 1/2023 sayılı Kararname, tarihi kamu ve özel sektörde işlerin durmasını gerektiren zorunlu ulusal tatillerden ayrı tutar: belirli kamu çalışanlarına görev izni verir.[1]
Yasa ne diyor?
Kararname, zorunlu ulusal tatilleri ayrı bir listede sıralar ve niteliği gereği kesintiye uğratılamayan işler dışında bu tarihlerde kamu ve özel sektörde işlerin durdurulmasını söyler. 8 Mart bu listede yoktur. Bunun yerine 2. madde, merkezi ve yerel yönetimlerde, kamu kurumlarında ve kamu işletmelerinde çalışanlara 8 Mart’ta görev izni hakkı tanır.[1]
8 Mart hafta sonuna denk geldiğinde telafi günü belirtilmemiştir ve özel sektör çalışanlarına görev izni verilmez. Açılış düzenlemeleri için işverene veya hizmet sağlayıcıya doğrudan danışın.[1]
Gine-Bissau tarihinde kadınların yeri
Dünya Kadınlar Günü, kadınların PAIGC önderliğindeki sömürgecilik karşıtı kurtuluş mücadelesine katılması nedeniyle Gine-Bissau’da özel bir tarihsel anlam taşır. Universidade NOVA de Lisboa’da yayımlanan araştırma, kadınların silahlı ve diğer savaş dönemi faaliyetlerine katılımını anlatır; bağımsızlık projesinin kadınların özgürleşmesini nasıl çerçevelediğini ve erkek egemenliğiyle nasıl mücadele ettiğini inceler.[3]
Gine-Bissau’nun BM Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi’ne sunduğu rapor, PAIGC’nin 1956’da kurulmasını kadınların siyasi statüsü meselesiyle ilişkilendirir. Parti programında vatandaşların yasa önünde eşitliğinin yer aldığını belirtirken, kadınların siyasi haklara kademeli olarak erişmesini de anlatır.[2]
Uluslararası bağlam ve yerel kutlamalar
Dünya genelinde Dünya Kadınlar Günü, kadınların başarılarını tanır ve eşitlik ile katılım konularına dikkat çeker. Birleşmiş Milletler, kutlamanın yirminci yüzyılın başlarında Kuzey Amerika ve Avrupa’daki işçi hareketlerinden doğduğunu ve 1977’de BM tarafından resmen tanındığını belirtir.[4]
Güne özgü mitingler, törenler, gösteriler, yemekler veya başka kutlama biçimleri öngörülmemiştir. Gelenekler, yemekler, bölgesel farklılıklar ve seyahat hakkında bilgi için yerel kaynaklara başvurun.[1]
Sıkça sorulan sorular
Dünya Kadınlar Günü Gine-Bissau’da zorunlu ulusal tatil mi?
1/2023 sayılı Kararname, kamu ve özel sektörde işlerin durmasını gerektiren zorunlu ulusal tatilleri listeler; 8 Mart bu tarihler arasında değildir. Kararname, belirli kamu çalışanlarına ayrıca görev izni verir.[1]
8 Mart’ta kimler görev izni hakkına sahip?
Kararname, merkezi ve yerel yönetimlerde, kamu kurumlarında ve kamu işletmelerinde çalışanları sayar. 2. madde bu hakkı özel sektör çalışanlarına tanımaz.[1]
8 Mart hafta sonuna denk gelirse telafi günü verilir mi?
Kararname, 8 Mart’ı kamu çalışanlarının görev izni tarihi olarak belirtir; ancak bu tarih hafta sonuna denk geldiğinde iznin başka bir güne aktarılacağını söylemez.[1]
O gün hangi yerler açık olur?
Plan yapmadan önce ilgili bankaya, dükkâna veya ulaşım sağlayıcısına danışın. Görev izni, kararnamede sayılan kamu çalışanları için geçerlidir.[1]
Kaynaklar ve referanslar
Gine-Bissau içindeki Dünya Kadınlar Günü için kullanılan kaynaklar:
- Decreto n.º 1/2023 — Feriados Nacionais Obrigatórios- República da Guiné-Bissau, Boletim Oficial
- Consideration of reports submitted by States parties under article 18 of the Convention: Sixth periodic report of States parties: Guinea-Bissau- United Nations Committee on the Elimination of Discrimination against Women
- Gender Struggle in Guinea-Bissau: Women’s Participation On and Off the Liberation Record- Universidade NOVA de Lisboa
- Background | International Women’s Day- United Nations